Description:

Bu məqalədə inzibati orqanların fəaliyyəti çərçivəsində həyata keçirilən inzibati icraat proseslərində vətəndaşların hüquqlarının pozulması ilə bağlı mövcud problemlər sistemli şəkildə tədqiq olunur. Araşdırmanın əsas məqsədi, inzibati icraatın hüquqi çərçivəsində vətəndaşların iştirak hüququ, müdafiə imkanları və hüquqların qorunmasına yönəlik təminat mexanizmlərinin funksional səmərəliliyini qiymətləndirmək və praktik təhlillər əsasında müvafiq institusional və normativ boşluqları üzə çıxarmaqdır. Məqalədə Azərbaycan Respublikasının “İnzibati icraat haqqında” Qanunu konstitusion normalarla əlaqələndirilərək təhlil olunur, eləcə də Almaniya, Fransa və Türkiyə kimi ölkələrin inzibati prosedur modelləri ilə müqayisəli hüquqi təhlil aparılır. Qeyd olunan dövlətlərin qabaqcıl inzibati hüquq doktrinası və məhkəmə presedentləri fonunda, vətəndaş hüquqlarının daha effektiv təminatı üçün normativ yenidənqurma və tətbiqi praktikanın təkmilləşdirilməsi üzrə tövsiyələr irəli sürülür. Tədqiqatın elmi yeniliyi ondan ibarətdir ki, inzibati icraatın demokratik legitimliklə bağlı olan tərəfləri – şəffaflıq, hesabatlılıq və iştirak hüququ sistemli təhlilə cəlb edilməklə, bu sahədə hüquqi qeyri-müəyyənliklər və praktik uyğunsuzluqlar hüquq müdafiəsi prizmasından dəyərləndirilmişdir. Əldə olunan nəticələr inzibati orqan-vətəndaş münasibətlərinin hüquqa uyğunluq səviyyəsinin artırılmasına, eləcə də inzibati prosedurun insan hüquqları ilə uyğunlaşdırılması istiqamətində elmi və tətbiqi töhfə verməyi hədəfləyir. Tədqiqatın elminəzəri əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, o, inzibati icraatın insan hüquqlarının gerçək təminat mexanizminə çevrilməsi baxımından vətəndaş hüquqlarının konseptual əsaslarını və hüquqi müdafiə mexanizmlərini sistemli şəkildə üzə çıxarır. Praktiki əhəmiyyəti isə ondan ibarətdir ki, vətəndaşların hüquqlarının həqiqətən təmin olunması, onların icraata effektiv cəlbi, inzibati aktların qanuniliyinə nəzarət və hüquqların pozulması hallarında müdafiə vasitələrinin tətbiqi kontekstində yeni institusional yanaşmalar təklif olunur.