Description:

Məqalədə Türkiyə və Azərbaycanın kosmik hüquq sahəsində inkişafının hüquqi aspektləri beynəlxalq və milli normativlər kontekstində araşdırılmışdır. 1967-ci il Kosmos müqaviləsi, “Kosmik məkana buraxılan obyektlərin qeydiyyatı haqqında” konvensiya və “Kosmik obyektlərin vurduğu zərərə görə beynəlxalq məsuliyyət haqqında” Konvensiya kimi əsas beynəlxalq sazişlər nəzərdən keçirilmişdir. Milli tənzimləmə mexanizmləri, məsələn, Türkiyənin Kosmik Agentliyi (TUA) və Azərbaycanın “Azərkosmos” Agentliyinin fəaliyyəti, eləcə də özəl kosmik təşəbbüslərə nəzarət və lisenziyalaşdırma siyasətinin xüsusiyyətləri təhlil edilmişdir. Xüsusilə yurisdiksiya məsələlərinə, dövlətlərin və özəl operatorların məsuliyyətinə, əqli mülkiyyətin qorunmasına və hüquq tətbiqi praktikasında vəkillər kollegiyalarının roluna diqqət yetirilmişdir. Milli qanunvericiliyin beynəlxalq standartlarla, xüsusən kosmosun kommersiya məqsədilə istifadəsi və özəl şirkətlərin tənzimlənməsi sahəsində uyğunlaşdırılmasının zəruriliyi vurğulanmışdır. Nəticədə qeyd olunmuşdur ki, effektiv hüquqi tənzimləmə dövlət nəzarəti ilə kommersiya fəaliyyətləri arasında uyğun balans yaratmalı və innovativ inkişafı stimullaşdırmaq üçün əlverişli şərait təmin etməlidir. Qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi Türkiyə və Azərbaycanın beynəlxalq kosmik layihələrdəki mövqelərini gücləndirəcək və onların qlobal kosmos tədqiqatlarında iştirak imkanlarını artıracaqdır.