Одним из основных аргументов, представляемых армянской диаспорой и Арменией о признании «геноцида армян» 1915 года, совершенного в Турции, является выдвижение доводов о том, что армяне должны быть отнесены к этнической группе, защищаемой Конвенцией о геноциде. В настоящей статье автором исследуются международная правоприменительная практика применения Конвенции о предупреждении преступления геноцида и наказании за него, а также различные позиции ученых по рассматриваемому вопросу. Обосновывается вывод о том, что армяне не могут быть признаны этнической группой в событиях 1915 года. Организованные действия подавляющей части армянского населения на стороне вражеских войск в вооруженной борьбе против Османского правительства, носили строго политический характер и на этом основании их следует считать политической группой.
Müəllif :
Салимова Л.К.
Nəşr tarixi : 2024
Məqalə müdafiəçinin prosessual hüquqlarının genişləndirilməsi, iştirakçı kimi digər şübhəli və təqsirləndirilən şəxslərdən asılılığın aradan qaldırılması, ona etiraz hallarının genişləndirilməsi məsələləri nəzərdən keçirilmişdir. Əsərdə qeyd olunur ki, hər kəsin yüksək keyfiyyətli hüquqi yardım almaq hüququnun əhəmiyyəti, insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsində roludur. Müəlliflər vurğulayırlar ki, bu hüququn funksiyalarından biri olan preventiv funksiya nəinki şəxsin öz hüquq və azadlıqlarını həyata keçirməsinə kömək edir, həmçinin dövlət hakimiyyəti orqanlarının vəzifəli şəxslərinin insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının məhdudlaşdınlmasına yönəlmiş hərəkətlərinin qarşısının alınmasına zəmanət verir. Vurğulanır ki, müdafiəçinin peşəkar yardımından istifadə hüququnun təkminləşdirilməsinin məqsədlərindən biri şübhəli və təqsirləndirilən şəxslərin cinayət prosesində tərəflərin bərabərliyinə cəhdir, bu da bütün tərəflərin bərabər prosessual imkanlarını təmin edərək çəkişmənin əsasında duran müddəadır və həqiqətin müəyyən ediməsinə yönəlir. Müdafiəçi və müvəkkil arasında münasibətlər zamanı müdafiəçiyə etiraz institutu da cinayət təqibinə məruz qalan şəxsin mənafelərinin təmin edilməsinə xidmət edir. Qeyd olunur ki, bəzən şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxslərin müdafiəçiyə inamsızlığı formalaşır. Müdafiəçi və müvəkkil arasında ziddiyətli vəziyyətin qarşısını almaq məqsədi ilə təklif olunur ki, müdafiəçiyə özü-özünə etiraz imkanı tanınsın və bu məsələsinin həlli məhkəməyə həvalə edilsin. Müdafiəcinin prosesdən kənarlaşdırılmasının əsasında onun fəaliyyəti haqda şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxslərdə yarana biləcək şübhənin aradan qaldırılması ideyası durur. Belə hal olduqda müdafiəçinin, özü-özünə etiraz hüququ tanınması təklif edilir. CPM-də müdafiəçinin işdə iştirakını istisna edən əsaslar (CPM, maddə 114) təsbit edilib. Müəlliflərin fikrincə, bu halların dairəsinın şərti əsaslar hesabına qanunvericilik qaydasında genişləndirilməsi məqsədə uyuğundur və həmin şərtlər daxilində müdafiəçiyə müdafiədən imtina etmək hüququ tanınmalıdır.
Müəllif :
Qəfərov M.S., Rüstəmov R.H
Nəşr tarixi : 2024
İstənilən mədəniyyət, o cümlədən də siyasi və hüquqi mədəniyyət şüurun və real davranışın elementlərinin üzvü vəhdətindən ibarətdir. Cəmiyyətin siyasi-hüquqi mədəniyyəti toplumun və hər bir fərdin mövcud siyasi sistemə, hakimiyyətə, siyasi liderə, hüquqa, onun institutlarına və normalarına münasibətini və davranışını əks etdirdiyi kimi, eyni zamanda liderin də xalqa, ayrı-ayrı sosial qruplara, əks düşüncəliliyə, demokratiya və onun prinsiplərinə (hakimiyyətlərin bölgüsünə, azad və ədalətli seçkilərə, vətəndaşların siyasi iştirakına, söz azadlığına və s.), hüquqa, insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi və realizəsi məsələlərinə münasibəti və davranışını səciyyələndirir. Məqalədə siyasi liderin xarizmasının cəmiyyətin siyasi və hüquqi mədəniyyətinin formalaşmasına və səviyyəsinə təsiri məsələləri araşdırılır, bütövlükdə xarizmatik lider anlayışının məzmun və mahiyyətinin açılıb göstərilməsinə cəhd edilir
Müəllif :
İsmayılov X.C.
Nəşr tarixi : 2024
Традиционное восприятие европейской модели конституционного контроля сформировалось во многом благодаря итальянскому ученому Пьеро Каламандреи, разработавшему в середине прошлого века классификацию конституционного контроля, одним из важнейших элементов которой является противопоставление централизованной и децентрализованной моделей конституционного контроля. Данная классификация основывалась на конституционном опыте весьма ограниченного числа государств, предусмотревших на тот период в своих правовых системах институт конституционного контроля. По прошествии нескольких десятилетий эволюция конституционного контроля в этих странах, а также его установление и развитие во многих других государствах позволяет иначе взглянуть на некоторые устоявшиеся понятия. В частности, проверка конституционности, осуществляемая по обращениям судов общей юрисдикции, превратила монополию конституционного суда на осуществление контроля за конституционностью в его монополию на обязательное для соответствующих субъектов признание нормы неконституционной. Кроме того, централизованность европейской модели еще более ослабляется в результате толкования судами общей юрисдикции законов в соответствии с Конституцией, которое по сути является «малым» конституционным контролем, призванным запрещать неконституционное содержание нормы, а не ее текст. Проверка «доконституционных» законов судами общей юрисдикции, проводимая в ряде стран, также свидетельствует о некоторой децентрализации европейской модели. Существующая во Франции практика взаимоотношений между Кассационным судом, Государственным советом и Конституционным советом свидетельствует, что в этой стране имеются три независимых высших судебных органа, каждый из которых может толковать Конституцию самостоятельно. Таким образом, централизованность европейской модели размывается рядом децентрализующих элементов, предусмотренных как на законодательном уровне, так и введенных судебной практикой различных конституционных судов.
Müəllif :
Исмаилов Р.Р
Nəşr tarixi : 2024
Bu yazıda beynəlxalq alqı-satqı müqaviləsindən yaranan mübahiələrdə iddia müddətinə tətbiq edilən hüquqla nəzəri mövqe təqdim edilir. Bu mövqenin əsaslandırılması istiqamətində dövlətdaxili qanunvericilik və beynəlxalq hüquq normaları müqayisəli təhlil edilir. Mövcud məhkəmə təcrübəsinə istinad edilir. Məhkəmənin hansı hallarda satıcının olduğu dövlətin hüququnu tətbiq edə bilməsi müəyyən edilir. Satıcının hüququnun tətbiqini istisna edən hallar araşdırılır. Məsələ ilə bağlı xüsusi təyinatlı maddi hüquq normaları təsbit edən beynəlxalq müqavilələrin üstün olaraq tətbiqi təhlil edilir. Eyni zamanda beynəlxalq sferada sistemləşdirilmiş maddi məzmunlu qaydaların tətbiqi imkanları müəyyən edilir.
Müəllif :
Turqay Hüseynov, Əlizadə Məmmədov, Mehriban Eyyubova
Nəşr tarixi : 2024
Məqalədə mülki hüququn əsas prinsiplərindən biri olan müqavilə azadlığı prinsipinin hüquqi və fəlsəfi təhlili aparılmışdır. Müəlliflər müqavilə azadlığını təkcə bir prinsip olaraq deyil, həmçinin nəzəriyyə olaraq təhlil edirlər. Müqavilə azadlığı ilə bağlı indiyə qədər aparılan tədqiqatlarda bu anlayışa sadəcə bir prinsip olaraq yanaşılmış, onun fəlsəfi və tarixi aspektləri kənarda qalmışdır. Roma müqavilələr hüququndan başlanğıcını götürən müqavilə azadlığı konsepsiyası həm nəzəri, həm də praktiki əhəmiyyətə malikdir. Müqavilə azadlığı ilə bağlı mülki hüquq ədəbiyyatlarında müxtəlif nəzəriyyələr qeyd edilmişdir, məhz həmin nəzəriyyələrin hüquqi təhlilləri məqalədə xüsusi olaraq vurğulanır. Azərbaycan Respublikasının mülki hüquq sistemi artıq çağdaş dövrün tələbləri ilə ayaqlaşır. Bu səbəbdən də məqalədə müqavilə azadlığı prinsipinin müasir təhlili aparılmışdır. Azərbaycan Respublikasının mülki qanunvericiliyində müqavilə bağlamaq məcburiyyəti başlığı altında hər hansı müddəa nəzərdə tutulmamışdır. Lakin məqalədə müqavilə bağlamaq məcburiyyəti müddəası ilə müqavilə azadlığının qarşılıqlı əlaqəsi və təsirləri qeyd edilmişdir. Həmçinin İsveç və Türkiyə mülki hüquqlarında əksini tapan dürüst davranma prinsipi ilə müqavilə azadlığı prinsipinin qarşılıqlı əlaqəsi qeyd edilmişdir.
Müəllif :
Ramazan Əsgərxanov, Sadiq Məhərrəmov
Nəşr tarixi : 2024
Məqalədə mülkiyyət hüququnun məhdudlaşdırılmasının bir halı olan satın almaqda üstünlük hüququ məsələsinə toxunulmuş, onun yaranma əsasları fərqləndirilmiş, mülkiyyət hüququnu hansı şəkildə məhdudlaşdırdığı göstərilmişdir. Qanuna əsasən yaranmış satın almaqda üstünlük hüququ məsələsinə xüsusi diqqət yetirilərək, həmin hüququn istifadə edilməsinin qarşısının alınması məqsədilə simulyasiyaya yol verilməsi halları araşdırılmışdır. Bu zaman simulyasiya anlayışının mahiyyətinə nəzər salınmış, onun növləri göstərilmiş və Azərbaycan Respublikasının mülki qanunvericiliyində tutduğu yer müəyyən edilmişdir. Məqalədə hazırkı məsələ ilə bağlı simulyasiyanın təzahür edə biləcəyi praktiki vəziyyətlər sadalanmış, hər bir hala uyğun olaraq satın almaqda üstünlük hüququ olan şəxsin bu hüququndan istifadə edə bilməsi ilə bağlı suala cavab verilmişdir. Yekun olaraq isə müəllif tərəfindən satın almaqda üstünlük hüququ olan şəxsin simulyasiya nəticəsində bu hüququndan məhrum olması halında hansı tələblə çıxış edə biləcəyi məsələsi müəyyənləşdirilmişdir.
Müəllif :
Hüseyn İrzayev
Nəşr tarixi : 2024
Məqalədə Azərbaycan cinayət prosesində hüquqi şəxslərin iştirakının tarixi təkamülü beş əsas inkişaf mərhələsinə ayrılaraq tədqiq olunur. 1923-1960-cı illərdə ilk dəfə cinayət prosesində hüquqi şəxslərə istinad edilib, lakin onların rolu məhdud olaraq qalırdı və onlar cinayət məsuliyyətinin müstəqil subyektləri hesab edilmirdilər. 1961-1990-cı illər arasında onların prosessual statusları tədricən yaxşılaşdı, baxmayaraq ki, onlar hələ də tam məsuliyyət daşıyan tərəflər kimi tanınmamışdılar. 1991-ci ildə müstəqillik əldə etdikdən və bazar iqtisadiyyatına keçiddən (1991-2000) sonra hüquqi şəxslərin hüquqi inteqrasiyasında davam edən problemlərə baxmayaraq, onların əhəmiyyəti artdı. 2000-ci ildən 2016-cı ilə qədər yeni Cinayət Prosessual Məcəllələri hüquqi şəxslərin prosessual rollarını aydınlaşdırsa da, onların hüquqi müdafiəsi ilə bağlı həll olunmamış problemlər qalmaqda idi. 2016-cı ildə LVI-I Fəslin tətbiqi hüquqi şəxslərin cinayət məsuliyyətinin subyektləri kimi rəsmən tanınması və bununla da sistemin səmərəliliyinin artırılması ilə mühüm dönüş nöqtəsi oldu. Bununla belə, məqalədə vurğulanır ki, cinayət prosesi çərçivəsində onların hüquq və vəzifələrini tam təmin etmək üçün gələcək islahatlar vacibdir.
Müəllif :
İlhamə Məmmədzadə
Nəşr tarixi : 2024
Məqalədə, prokurorluğun strukturunun inkişafı, fəaliyyət sahələrinin genişləndirilməsi və müstəqilliyinin təmin edilməsi ilə bağlı həyata keçirilən islahatlar ətraflı şəkildə təhlil olunur. Azərbaycanın prokurorluq orqanlarının müasir dövrün çağırışlarına cavab verməsi üçün kadr hazırlığı və təkmilləşdirilməsi, yeni texnologiyaların tətbiqi və hüquq sistemindəki digər islahatlar ön planda durur. Prokurorluq, ölkədə ədalətin təmin olunmasında, qanunçuluğun qorunmasında və vətəndaş hüquqlarının müdafiəsində mühüm rol oynayır. Bu məqalə, həmçinin Azərbaycanın hüquq mühafizə orqanlarının beynəlxalq hüquqla uyğunlaşmasını və gələcəkdə prokurorluğun inkişaf istiqamətləri barədə təkliflər irəli sürür. Məqalə ölkəmizin prokurorluq orqanlarının yaranması və inkişaf mərhələlərini nəzərdən keçirir. Prokurorluğun tarixçəsi, onun hüquqi və təşkilati strukturunun təkamülü, həmçinin müasir dövrdə qarşılaşdığı çağırışlar və müvafiq hüquqi islahatlar barədə ətraflı məlumat təqdim edilir. Məqalə, Azərbaycan Prokurorluğunun demokratik cəmiyyətin əsas hüquq-mühafizə orqanı olaraq inkişafını və dövlətin qanunçuluğunu təmin etmək istiqamətindəki rolunu vurğulayır. Eyni zamanda, müasir dövrün tələblərinə uyğun olaraq, prokurorluq orqanlarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, prokurorların peşəkar biliklərinin artırılması və hüquq mühafizə sistemindəki islahatların əhəmiyyəti qeyd olunur. Məqalə xüsusilə 1918-ci ildə əsası qoyulmuş Azərbaycan Prokurorluğunun Heydər Əliyevin rəhbərliyi altında müasir dövrün tələblərinə uyğun olaraq yenidən qurulmasını və formalaşmasını ətraflı şəkildə izah edir. Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəldiyi dövrdə, prokurorluq orqanlarının fəaliyyətində əhəmiyyətli dəyişikliklər edilmiş, hüquqi islahatlar həyata keçirilmiş və prokurorluğun müstəqil, güclü və səmərəli fəaliyyət göstərməsi üçün zəruri tədbirlər görülmüşdür. Bu islahatlar nəticəsində, Azərbaycan Prokurorluğu hüquq mühafizə orqanları arasında müstəqil və etibarlı bir qurum kimi formalaşmış, qanunçuluğun təmin edilməsi və cinayətkarlığa qarşı mübarizədə mühüm rol oynamışdır.
Müəllif :
Kərəm Mansurov
Nəşr tarixi : 2024
Məqalədə qanunsuz miqrasiya ilə mübarizədə beynəlxalq əməkdaşlığın əhəmiyyətindən bəhs olunur. Bu sahədə beynəlxalq əməkdaşlığın hüquqi tənzimlənməsi məsələləri araşdırlır. Qanunsuz miqrasiya və qanunsuz miqrant anlayışlarına aydınlıq gətirilir. Bu kontekstdə qanunsuz miqrasiya - kompleks xarakterli hüquq pozuntusu olmaqla ölkə sərhədini tərk edən insanlar tərəfindən ölkəyə giriş, orada yaşamaq, ölkədən çıxış və tranzit qaydalarının, habelə əmək fəaliyyəti normalarının pozulması olaraq müəyyən edilir. Bununla bağlı hüquq ədəbiyyatında mövcud olan doktrinal yanaşmalar nəzərdən keçirilir. Müəyyən edilir ki, miqrasiya proseslərinin idarə edilməsində və qanunsuz miqrasiya ilə bağlı təhlükəsizlik tədbirlərinin görülməsində, o cümlədən bu sahədə qanunvericilik fəaliyyətində ilk növbədə beynəlxalq insan hüquqları konsepsiyasına əsaslanılmalıdır. Məqlədə həmçinin qanunsuz miqrasiya ilə mübarizədə beynəlxalq təşkilatların normayaradıcılığı fəaliyyəti araşdırlır. Bu istiqamətdə Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatının fəaliyyəti təhlil edilir. Həmçinin qanunsuz miqrasiya ilə bağlı qəbul edilən beynəlxalq sənədlər müqayisəli təhlil edilir
Müəllif :
Natəvan Zeynalova-Sultanova
Nəşr tarixi : 2024