Sivilizasiya yarandığı vaxtdan hazırki günədək onun tərkib hissəsini təşkil edən insan müəyyən sosial mühitdə formalaşaraq cəmiyyətə adaptasiya olunur. İnsanın formalaşmasının əsas sosial mühiti ailədir. İnsan məhz “kiçik dövlət” adlandırılan və cəmiyyətin əsas elementi olan ailə mühitində boya-başa çatır, inkişaf edir, ona vətən və yurd sevgisi, milli-mənəvi dəyərlər və mentalitet aşılanır. Təbii ki, cəmiyyətinə və xalqına layiq, ailəsinə sadiq, vətənpərvər və sağlam insanın yetişməsi əsasən sağlam ailə mühitindən asılıdır. Çünki, məhz həmin mühitdə o, göstərilən xüsusiyyətlərə malik ola bilər. Sağlam olmayan mühitdə inkişaf edən, ailə-məişət zorakılığı şəraitində formalaşan insan sosial-psixoloji problemlərə malik olur, cinayət törətməyə meylli olur və cəmiyyətdən təcrid olunur. Ailə-məişət zorakılığı halları əsasən uşaqların gözü qarşısında baş verir və onların yaddaşında dərin izlər buraxır. Qeyd olunan məqam və ailələrdə baş verən məişət zorakılığı faktları gələcəkdə daha ağır cinayətlərin törədilməsinə, cəmiyyətin mühüm dayaqlarının sarsılmasına və digər sosial bəlalara səbəb olur.
Müəllif :
Fuad Babaşov
Nəşr tarixi : 2022
İstehlakçılara təqdim olunan mal və xidmətlərin keyfiyyətliliyini, istehlakçıların mal (xidmət) haqqında məlumatlılığını təmin etmək, onları şişirdilmiş və aldadıcı reklamlardan, habelə, bu münasibətlərdə daha güclü mövqe tutan şirkətlər tərəfindən hazırlanmış və müzakirə edilmədən təqdim edilən müqavilənin standart şərtlərindən qorumaq üçün ölkəmizdə kifayət qədər normativ-hüquqi baza mövcuddur. İstehsal münasibətlərinin daha zəif tərəfi olan istehlakçıları qorumaq üçün “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul edilmişdir. Lakin, müasir dövrdə yeni ticarət növlərinin meydana çıxması, onlayn alış-verişin daha da genişlənməsi, bütövlükdə istehlakın artması bu münasibətləri yenidən təhlil etməyə, bu sahədə mövcud olan normalara əlavə və dəyişikliklər etməyə rəvac verməklə yanaşı, istehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi məsələsini daha da aktual edir. Məqalədə qüsurlu mal (xidmət), həmçinin qüsurlu maldan (xidmət) dolayı yaranan zərər görə məsuliy yətin əsasında dayanan “qüsur” məfhumu araşdırılmışdır . Qüsur-qüsurlu malların (xidmətlərin) vurduğu zərərə görə istehlakçılar tərəfindən satıcıya (icraçıya, istehsalçıya) qarşı irəli sürülən tələblərin istifadəsi və dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsi ba xımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Məqalədə qüsura anlayış verməklə yanaşı, həmçinin, qüsurun növləri, qüsura görə məsuliyyət yaranması üçün zəruri olan şərtlər, qüsurlu mal (xidmət) qarşısında istehlakçıların hüquqları milli və beynəlxalq qanunvericilik çərçivəsində təhlil edilmişdir.
Müəllif :
Roman Qaraşov
Nəşr tarixi : 2022
Bu məqalədə Azərbaycan Respublikası mülki qanunvericiliyində təsərrüfat cəmiy yətlərinin iştirakçısı/səhmdarı olan fiziki şəxsin ölümündən sonra, miras qoyana məxsus pay/səhmlərin (miras əmlakının aktiv hissəsi kimi) onun vərəsələrinə keçməsi prosesində yaranan problemlər və çıxış yolları təhlil ediləcəkdir. Hazırda cəmiyyət iştirakçısının/səhmdarının mülkiyyətindəki pay/səhmin ölümdən sonra vərəsələrə keçməsi, spesifik xüsusiyyətlər nəzərə alınaraq vərəsəlik hüququnun ümumi normaları çərçivəsində müvafiq rəsmiləşdirmə/sənədləşmə əsasında həyata keçirilməkdədir. Lakin reallıqda miras əmlakındakı həmin pay/səhmə ümumi normalar əsasında vərəsəliyin tanınması müəyyən çətinliklər, problemlər yaratmaqdadır. Qeyd olunan çətinlikləri təhlil etməmişdən əvvəl, ilk öncə məsələnin hüquqi əsaslarını tənzimləyən Mülki Məcəllənin müvafiq normalarına nəzər salınmasında fayda var. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsində hazırki məsələnin tənzimlənməsi aşağıdakı maddələr əsasında həyata keçirilir: (qeyd: hazırki təhlil Azərbaycanda üstünlük təşkil edən iki növ təsərrüfat cəmiyyəti - Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət və Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin fəaliy yəti üzrə aparılmışdır.)
Müəllif :
Qasım Şaliyev
Nəşr tarixi : 2022
Mülki aviasiyada lazer xuliqanlığı ilə mübarizə aktual məsələlərdən biridir. Xaricdə ictimaiyyət 2004-cü ilin sentyabrında hava limanlarında lazer hücumlarına diqqət çəkdi. Daha sonra Solt Leyk Sitidə eniş zamanı sərnişin təyyarəsinin ikinci pilotu yanıq xəsarəti aldı. Sentyabr ayında lazer şüaları ilə pilotların kor edilməsi cəhdləri ilə bağlı 10 məlumat daxil oldu. Qeyri-rəsmi olsa da, 2004-cü ilin son altı ayı ərzində lazer şüasının təyyarə salonlarına yönəldilməsi ilə bağlı 100-ə yaxın hadisə qeydə alındı. 2005-ci ildə ABŞ-da artıq 220 belə hal qeydə alındı, 2010-cu ildə – 2836. Yəni, beş il ərzində hava limanlarında lazer hücumlarının sayı 10 dəfədən çox artdı. 2010-cu ilin altı ayı ərzində Rusiyada sərnişin təyyarəsi pilotlarını eniş zamanı lazer şüası ilə kor etmək üçün beş cəhd qeydə alındı. Lazer hücumlarının sayının sürətlə artması tendensiyası var. Bu, mediada panik nəşrlərin dalğasına səbəb oldu. Lakin ictimai qəzəb dalğası nəticə vermədi. Bu fenomenin təhlükəsi hər il artır, çünki xuliqanlar tərəfindən yönəldilmiş lazer şüalarının gücü durmadan artır, mülki lazer cihazları isə ictimaiyyətə açıq və nisbətən ucuz qalır. Artıq bəzi şirkətlər bu müdaxiləyə qarşı inqilabi vasitələr işləyib-hazırladıqlarını elan edirlər. Məqalədə bu məsələnin mülki aviasiyada hansı təhlükəsizlik anlayışının tərkib hissəsi olması araşdırılır. Kütləvi informasiya vasitələrində, internet saytlarında, beynəlxalq normativ-hüquqi sənədlərdə və hətta elmi jurnalların səhifələrində bu məsələ uçuşların təhlükəsizliyinin tərkib hissəsi kimi təqdim edilir. Hesab edirik ki, bu yanlış yanaşmadır. Məqalədə pilotların lazer şüaları ilə kor edilməsi mülki aviasiyanın fəaliyyətinə qanunsuz müdaxilə aktı kimi qiymətləndirilir və bu məsələnin aviasiya təhlükəsizliyi məsələsi olduğunun əsaslandırılmasına cəhd edilir.
Müəllif :
Nağıyev N.T., Əhmədov H.Ə.
Nəşr tarixi : 2025
Məqalədə beynəlxalq səviyyədə müqavilə hüququnun müasir inkişaf istiqamətləri, onun xüsusiyyətləri, ayrı-ayrı hüquq sistemləri və ölkələrdə özünəməxsus cəhətlərindən bəhs olur. Müxtəlif hüquq sistemlərinin müqavilə hüququnda baş verən inkişaf prosesində hüquqi-nəzəri və praktiki əhəmiyyət kəsb edən bir sıra məsələlər (istiqamətlər) meydana gəlmişdir. Bu istiqamətlərin başa düşülməsi təkcə müasir müqavilə hüququ haqqında baxış və ideyaları genişləndirməyib, həm də iqtisadi əqdlərin bağlanması və icrasında mövcud problemləri daha bacarıqla həll etməyə kömək etməkdədir. Azad iqtisadi münasibətlərin ən mühüm elementlərindən biri kimi, müqavilə və onunla bağlı hüquqi tənzimləmə mexanizmi də davamlı inkişaf etməkdədir. Araşdırmada, məhz müasir iqtisadi (sahibkarlıq) fəaliyyətinin dinamik inkişafı və şaxələnməsinə müvafiq olaraq, müqavilələrin yeni növlərinin meydana gəlməsi və bunun beynəlxalq aktlarda əks olunmuş nümunələrindən bəhs olunur. Mövzunun tədqiqi ilə bağlı beynəlxalq aktlara və xarici təcrübə və qanunvericilik nümunələrinə istinad edilmişdir. Belə ki, araşdırma zamanı Beynəlxalq Kommersiya Müqavilələrinin Prinsipləri (UNIDROIT prinsipləri), Beynəlxalq alqı-satqı müqavilələri haqqında Vyana Konvensiyası, Avropa Birliyinə (AB) dair sənədləri, Ümumdünya Ticarət Təşkilatının (ÜTT) Xidmətlərin Ticarəti üzrə Baş Sazişi kimi beynəlxalq sənədlər və ABŞ, Azərbaycan, İngiltərə və Rusiya kimi ölkələrin müvafiq qanunvericiliyi nəzərdən keçirilmişdir.
Müəllif :
Qocayev E.A.
Nəşr tarixi : 2025
Bu məqalənin yazılmasının məqsədi çəkişmə prinsipinin anlayışı, mahiyyəti və xüsusiyyətləri ilə bağlı məsələlər araşdırmaqdan ibarətdir. Eyni zamanda qeyd etmək lazımdır ki, məqalədə çəkişmə prinsipinin cinayət-prosessual fəaliyyət daxilində insan və vətəndaşların konstitusion hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsindəki rolu ilə bağlı məsələ xüsusi qaydada müqayisəli təhlillər aparılmaqla öyrənilmişdir. Həmçinin, çəkişmə prinsipi tərəflərin hüquq bərabərliyi prinsipi ilə qarşılıqlı təhlili araşdırılmaqla çəkişmə prinsipinin yerinə yetirilməsi zamanı müdafiə və ittiham tərəfinin maraqlarının müdafiə edilməsinin konstitusion hüquqi əsasları müəyyən edilməyə çalışılmışdır. Eyni zamanda çəkişmə prinsipi zamanı tərəflərin prosesdə öz mövqelərini ifadə etmək imkanının reallaşdırılması istiqamətində də çəkişmə prinsipinin xüsusiyyətləri ətraflı və geniş şəkildə təhlil edilmişdir. İnsan hüquq və azadlıqlarına təsiri baxımından cinayət prosesi tənzimlənməsinə ən çox zərurət olan hüquq sahələrindən biridir. Bu cür tənzimləmə isə konstitusion normalara uyğun şəkildə həyata keçirilməlidir. Konstitusion normalar cinayət prosesinin prinsiplərində öz əksini tapır və bununla da digər normalar üçün ilkin müddəalar rolunu oynayır. Cinayət prosesinin belə prinsiplərindən biri isə çəkişmə prinsipidir. Müəllif tərəfindən hazırkı məqalədə cinayət prosesində çəkişmə prinsipinin konstitusion-hüquqi təhlili aparılmışdır. Bu zaman müəllif nəzəri ədəbiyyatlara, eləcə də məhkəmə qərarlarına geniş şəkildə istinad etmiş, öz fikirlərini irəli sürmüşdür. Yeni cinayət-prosessual qanunvericiliyimizin ən önəmli xüsusiyyətlərindən biri kimi cinayət mühakimə icraatına çəkişmə institutunun gətirilməsi ilə bağlı məsələlər araşdırılmışdır. Çəkişmə prinsipi sonradan qəbul edilmiş müxtəlif prosessual qanunvericilik aktlarında da təsbit edilmişdir. Milli cinayət-prosessual qanunvericilik islahatlarının gedişində onun müəllifləri AR Cinayət Prosessual Məhkəməsinin CPM-in müddəalarının beynəlxalq standartlara müvafiq surətdə daha da təkmilləşdirilməsi və demokratikləşdirilməsi yolu ilə getdilər. Beləliklə, çəkişmə proseduralarının mühakimə icraatına daxil edilməsi cinayət-prosessual qanunvericilik islahatlarının mühüm elementlərindən biri oldu və prosesin gedişində hakimin, prokurorun və vəkilin rolunu əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdi. CPM cinayət prosesində ittiham və müdafiə tərəflərinin çəkişməsini cinayət mühakimə icraatının əsas prinsip və şərtlərinə aid etdi. Ümumiyyətlə, çəkişmə prinsipi cinayət mühakimə icraatının prinsipi kimi AR Konstitusiyasının 127-ci maddəsinin VII hissəsində, “Mülki və siyasi hüquqlar haqqında” Paktın 14.3-cü maddəsində və AİHK-in 6.3-cü maddəsində təsbit edilmişdir.
Müəllif :
Qədirov A. X.
Nəşr tarixi : 2025
Tədqiqatın məqsədi dövlət qulluğunda əmək hüquq münasibətlərinə dair elmi və normativ müddəaların təhlilindən ibarətdir. Göstərilən məqsədə nail olmaq üçün tədqiqat zamanı qarşıya aşağıdakı vəzifələr qoyulmuşdur: dövlət qulluğunda əmək hüquq münasibətlərinə dair – nəzəri baxışları ümumiləşdirmək; qanunvericilik bazasını müəyyən etmək; hüquqi təhlillər aparmaq; dövlət qulluğunda əmək hüquq münasibətlərinin tərkib elementlərini fərqləndirmək; onun müasir modelinin formalaşmasına aid mülahizələr ifadə etmək. Tədqiqatın nəzəri-metodoloji əsasını idrakın ümumi elmi metodları, o cümlədən, elminəzəri və normativ hüquqi mənbələrin təhlili, ümumiləşdirmə, xüsusi elmi metodlar, hüquqi şərh və s. təşkil edir.
Müəllif :
h.ü.f.d., dosent Oruc Məmmədov
Nəşr tarixi : 2025
Azərbaycan Respublikasında 1993–2024-cü illərdə məhkəmələr tərəfindən şərti məhkum etmənin tətbiqi təcrübəsi təhlil edilir, bu hüquq institutundan daha geniş istifadə olunması məqsədilə onun təkmilləşdirilməsi ilə bağlı ölkənin Cinayət, Cəzaların İcrası məcəllələrinə dəyişikliklər edilməsi üzrə təkliflər verilir.
Müəllif :
Musa Hümbətov
Nəşr tarixi : 2025
В начале исследования говорится, что в современной юридической науке широко обсуждаются вопросы, связанные с необходимостью правового регулирования отношений, связанных с цифровой реальностью и электронной информацией, содержащейся на электронных носителях. Автор считает, что электронное доказательство на сегодня это условное обозначение доказательства, содержание которого представлено в электронном виде. Утверждается, что систему хранения и обработки информации баз и банков данных планируется создать в качестве интегрированных, свести справочные и оперативно-розыскные учеты, которые существуют в МВД стран СНГ. Заключается, что практика обращения с электронными документами (доказательствами) на территории стран СНГ показывает их востребованность и необходимость дальнейшего законодательного регулирования правил их использования в уголовном судопроизводстве.
Müəllif :
Nigar Qələndərli
Nəşr tarixi : 2025
Əmlakın müsadirəsi iki mərhələdə hə yata keçirilir. Birinci mərhələ məhkəməyədək ic raatla əlaqədardır və mümkün müsadirəyə mə - ruz qala biləcək əmlakın müəyyənləşdirilməsindən iba rətdir. İkinci mərhələ artıq məhkəmə icraatının özü ilə əlaqəlidir. Bu mərhələdə əsas məqsəd məh kəmənin ittiham hökmündə müsadirənin tə - yin edilməsidir. Əmlak müsadirəsinin təyin olun - ması məhkəmənin vəzifələrindən biri kimi qəbul edil məlidir və bunu Azərbaycan Respublikasının CM-in 99-1-ci maddəsinin təfsiri də təsdiq edir
Müəllif :
Fərizə Mirzəyeva
Nəşr tarixi : 2025
