Sənədlərin saxtalaşdırılması və belə hallarla mübarizə haqqında qeydlər isə hələ qədim Roma hüquq mənbələrində öz əksini tapmışdır. Siseronun etiraf etdiyi kimi, «hətta bəzi vicdanlı adamların da sənədləri saxtalaşdırmaq yolu ilə varlanmaq imkanı yarandıqda buna əl atdıqlarını görürük» [1, s.175]. Eramızdan əvvəl 1-ci əsrdə Roma hökmdarı Sulla tərəfindən sənədlərin saxtalaşdırılmasını həyata keçirən şəxslər barədə məsuliyyət nəzərdə tutan «Korneliya» adlanan qanunu imzalanmışdı. Bu qanuna uyğun olaraq saxta vəsiyyətnamə hazırlayan, saxta sənədlərə möhür vuran, əsl vəsiyyatnaməni gizlədən, sənədlərin mətninə əlavə, pozma, üstdən düzəltmə və digər yollarla dəyişikliklər edən şəxslər cəzalandırılırdı [2, s.213]. Orta əsrlərdə bir çox ölkələrdə sənədlərin saxtalaşdırılması hallarına qarşı mübarizə daha da sərtləşdirilmiş, buna görə məsuliyyət nəzərdə tutan xüsusi normalar ayrı-ayrı qanunvericilik aktlarına daxil edilmişdi. Məsələn, XVI əsrin 1-ci yarısında Fransada sənədlərin saxtalaşdırılması hallarının artmasının, nəticədə də əhaliyə və dövlətə həmiyyətli əmlak ziyanın vurulmasının qarşısını almaq məqsədilə Kral I Frantsisk 1532-ci ildə bu kateqoriyalı cinayətlərə görə daha sərt cəzaları müəyyən edən xüsusi qanunvericilik aktını imzalamışdı.
Müəllif :
Aysel Aslanova - Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizasının Mərkəzi Sənədlərin texniki ekspertizası şöbəsinin aparıcı eksperti
Nəşr tarixi : 2022
This article identifies the most damaging forces to gun rights for the mentally ill in the USA. Moreover, the American civil commitment adjudicatory system is critiqued, how state courts routinely apply the dangerousness standard too broadly when making commitment decisions is highlighted, and Congress’ role in exacerbating the problem is pinpointed in the article. The American Psychological Association is also called to issue strict guidelines to psychiatric professionals concerning the legal standard of dangerousness to reduce unnecessary civil commitments in the article. Lastly, the article proposes a Congressional solution to avoid future unconstitutional deprivation of rights.
Müəllif :
Robert E. Ranney
Nəşr tarixi : 2022
Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 236-cı maddəsinə müvafiq olaraq, baxış cinayətin izlərinin, sübut mənbəyi ola biləcək digər maddi obyektlərin aşkar edilməsi, cinayətin törədilmə hallarının və iş üçün əhəmiyyətli olan halların müəyyən edilməsi məqsədilə aparılır (4). Hadisə yerinə baxış sübutların əldə edilməsinin ən yaxşı vasitələrindən biridir. Belə ki, istintaq hərəkətinin vəzifələri bilavasitə cinayətin kriminalsitik xarakteristikasının elementlərinin müəyyən olunmasına xidmət edir. Məhz hadisə yerində qalmış izlərə əsasən cinayətin edilmə vaxtı, üsulu, şəraiti, iştirakçıların sayı və cinayətkarın şəxsiyyəti barədə müəyyən fərziyyələrin irəli sürülməsi mümkün olur.
Müəllif :
İsmayıl Əmirli - Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Polis Akademiyasının Kriminalistika kafedrasının müəllimi, polis baş leytenantı
Nəşr tarixi : 2022
Böyük təəssüf hissi ilə qeyd etmək olar ki, cinayətkarlıq bazar iqtisadiyyatına xas olan faktorlardan biridir. Məhz buna görə müasir rus cəmiyyətinin inkişafına xas olan iqtisadi və siyasi münasibətlərrin radikal dəyişiklikləri cinayətkarlığın artmasına və bir çox mənfi nəticələrə yol açır. Gələcək illərdə Rusiyanın cinayətkarlıq səviyyəsinin göstəriciləri bazar iqtiadiyyatı və parlament demokratiya üzrə inkişaf etmiş ölkələr ilə eyniləşdirilməsi proqnozlaşdırılır. Həmin ölkələrdə iqtisadi cinayətkarlığın artması müşayiət olunur. BMT-nin məlumatına əsasən inkişaf etmiş ölkələrin ümumi cinayətkarlıq səviyyəsinin göstəricilərinin 82%-nı iqtisadi və digər əmlak cinayətləri təşkil edir.
Müəllif :
Qardaş Hüseynov - İqtisad elmlər namizədi, Bakı Dövlət Universitetinin Kriminalistika və məhkəmə ekspertizası kafedrasının dosenti
Nəşr tarixi : 2022
Düşünən hər bir fərd üçün əhəmiyyət kəsb edən təsəvvürlər arasında mülkiyyət, qida, karyera və istirahət xüsusilik təşkil edir. Onların hər birinin gercəkləşməsinin asılı olduğu təzahürlər yer və vaxt ilə xüsusi əlaqəlidir. Ümumiyyətlə ictimai yer cəmiyyətin gündəlik həyatında mühümlüyü ilə xarakterizə olunur. Bununla belə ictimai yerlərdə yaranan və təkamül edən ictimai münasibətlərin sistemi sayılan ictimai qayda təşkil edilir ki, buradan belə nəticəyə gəlmək olar ki, cəmiyyət və dövlət öz növbəsində ictimai yerlərdə formalaşmaqda olan əxlaq və hüquq normalarının təmini, eləcə də mühafizəsi və qorunması üzrə tədbirlər görməlidir. Nəzəri ədəbiyyatlarda ictimai yerlərin daimi, vaxtaşırı və epizodik xarakterli növləri fərqləndirilir. Məsələn: Rus hüquqşünas alimi L.LPopov ictimai yerlərin aşağıdakı üç kateqoriyasını fərqləndirir: 1. Daimi istifadə olunan ictimai yerlər: küçələr, meydanlar, yollar və s. 2. Müvvəqqəti istifadə olunan ictimai yerlər: mağazalar,teatrlar, stadionlar və s. 3. Epizodik ictimai yerlər: kütləvi-mədəni tədbirlərin təşkil olunduğu meşələr, dağ massivləri, göllər, çay sahilləri və dənizkənarı yerlər [1, s.78- 79]. Hüquqşünas alimlər V.Abışov və H.Eyvazov “Daxili işlər orqanlarının inzibati fəaliyyəti” ümumi hissə dərsliyində qeyd edirlər ki, ictimai yerlər, əsasən, onlarda insanların olması ilə əlaqələndirilir, çünki insanların ünsiyyətdə olduqları yerlərdə davranış qaydasının pozulması bir şəxs tərəfindən digər şəxsin, insan qruplarının, cəmiyyətin maraqlarına toxunması ilə bağlıdır.
Müəllif :
Rafiq Nəcəfquliyev - DİN-in Polis Akademiyası “Daxili işlər orqanlarının inzibati fəaliyyəti” kafedrasının rəisi, polis polkovniki, h.ü.f.d., dosent
Hikmət Rəhmanov - DİN-in Polis Akademiyasının əyani fakültəsinin 5-ci kurs kursantı
Nəşr tarixi : 2022
Müasir dövrdə beynəlxalq iqtisadisiyasi münasibətlərin keyfiyyətcə yeni müstəviyə keçməsi, iqtisadi və sosialmədəni həyatın beynəlmiləlləşdirilməsi, eyni zamanda müharibələrin, milli, irqi, regional münaqişələrin, fövqəladə vəziyyətlərin və təbii fəlakətlərin doğurduğu problemlər əhalinin daha çox kütləvi miqrasiyası ilə müşayiət olunur. Bununla belə, yeni dünya düzəninin diktə etdiyi obyektiv gerçəkliklər fonunda sürətli qloballaşmanın açdığı yeni era miqrasiya sahəsində yeni imkanlarla bərabər, həm də bütün dünyada cəmiyyətlər və ölkələr qarşısında yeni problemlərin yaranmasına səbəb olub. Qətiyyətlə demək olar ki, miqrasiya həyat tərzinə çevrilmişdir. Qəbul edilmiş ümumi anlayışa görə miqrasiya insanların bir ölkədən digər ölkəyə həmişəlik və ya uzun müddətə köçməsidi.
Müəllif :
Afaq Sadıqova - Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunun “Mülki hüquq, mülki proses, sosial iqtisadi əlaqələr” şöbəsinin böyük elmi işçisi
Nəşr tarixi : 2022
Müasir dövlətlər, bir ictimai forma olmaqla, bir qayda olaraq, cəmiyyətin sosial quruluşunun digər komponentləri üzərində üstünlük təşkil edir. Dövlətin dominant və tənzimləyici rolu müxtəlif səbəblərlə müəyyən edilir: mövcud hüquqi nizam, cəmiyyətin ənənəvi statistik istiqaməti, qeyri-dövlət sektorunun zəifliyi və ciddi sosial problemlərin olması. Müasir bir dini təşkilat da, ən müxtəlif formasiyaları əhatə edən çoxölçülü və çoxşaxəli bir sosial fenomendir: öz hüquqi sistemləri olan güclü və ya təsirə malik olmaqla bəzən dövlət strukturlarını belə üstələyə bilər. Həm dövlət, həm də din, digər keyfiyyət və funksiyalara əlavə olaraq, insan davranışının güclü bir tənzimləyicisi kimi çıxış etməkdədir. Dini təşkilatlar müasir cəmiyyətlərin sosial quruluşunun tərkib hissəsidir. Bəzi ölkələrdə din və dini təşkilatlar əslində qanunu və dövləti əvəz edir və ya siyasi dini gücün həyata keçirilməsi üçün dövlət və qanundan istifadə edir; digərlərində dinə inamsızlıq, ictimai həyatdan uzaqlaşdırılması insan və cəmiyyət böhranının səbəblərindən biri olaraq görülür.
Müəllif :
Səmayə Həbibova - Bakı Dövlət Universitetinin Konstitusiya və Bələdiyyə hüququ kafedrasının doktorantı
Nəşr tarixi : 2022
Dünyanın bütün tərəqqipərvər cəmiyyətlərinin hüquqi və fəlsəfi düşüncəsində hüquqi dövlət konsepsiyası dominant mövqe tutur. Bu hal hüquqi dövlət konsepsiyasının həmin cəmiyyətlərdə halhazırki dövrdə ictimai münasibətlərin nizama salınmasında ən optimal, effektiv və alternativsiz bir variant kimi mövcud olması reallığı ilə bağlıdır. Yalnız demokratik cəmiyyətə xas olan hüquqi prinsipləri tanıyan, həmin prinsipləri təmin və müdafiə edən, habelə öz fəaliyyətində hüququ rəhbər tutan və insan hüquqlarını və azadlıqlarını təmin etməyi özünün başlıca məqsədi hesab edən dövlət hüquqi dövlət hesab edilə bilər. Bu mövzuya müraciət edənlərin hamısı demək olar ki, bir qayda olaraq onun yuxarıda qeyd olunan xüsusiyyətlərinə daha cox fikir verməklə, sosial təzahür olan hüquqi dövlətin çatışmamazlıqlarını araşdırmırlar. Odur ki, hazırki məqalədə hüquqi dövlətin mahiyyəti ilə təbii olaraq bağlı olan bir çatışmamazlıqdan bəhs edəcəyik.
Müəllif :
Elnur Quliyev - Azərbaycan Respublikası DİN-in Polis Akademiyasının “Dövlət və hüquq nəzəriyyəsi “kafedrasının müəllimi, polis polkovnik-leytenantı.
Nəşr tarixi : 2022
“Hakilərin statusu” termininin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasında Milli Məclis tərəfindən barəsində ümumi qaydalar müəyyən edən məsələlərdən biri kimi 95-ci maddənın I hissəsinin 5-ci bəndində təsbit olunması bu hüquqi kateqoriyanın anlayışının müəyyən edilməsinin nəzəri əhəmiyyət kəsb etməklə yanaşı mühüm praktiki əhəmiyyətə malik olduğunu deməyə imkan verir. “Hakimlərin statusu” anlayışına formal-yuridik definisiya verilməsi, onun tərkib elementlərini müəyyən edilməsi həm də ona görə vacib əhəmiyyət daşıyır ki, bu anlayışın həddindən artıq geniş olması onun anlaşılması və ondan təcrübi baxımdan istifadə edilməsi mümkün olmur. Bundan başqa, hüquqi terminlərə anlayış-definisiya verilmədikdə bu, onun müxtəlif subyektlər tərəfindən fərqli başa düşülməsinə və beləliklə də, hüquq realizə prosesində ciddi çətinliklərin yaranmasına, qanunçuluğun pozulmasına gətirib çıxara bilir.
Müəllif :
Könül Axundova - “Azərbaycan Hava Yolları” ASC Milli Aviasiya Akademiyasının doktorantı
Nəşr tarixi : 2022
“Diaspor” qədim yunan sözü olub, hərfi mənada “səpələnmə” deməkdir. Bu sözün yaranma tarixi yunanların eramızdan xeyli əvvəl başladıqları işğal və köçürülmə dövrünə təsadüf edir. Müxtəlif ölkələrə hərbi yürüşlər zamanı yunan ordusu əsgərlərinin bir hissəsi işğal edilmiş ərazilərdə məskunlaşmış və buranın daimi sakinlərinə çevrilmişdilər. Bununla əlaqədar, “diaspor” ifadəsi də məhz yunan dilindən qaynaqlanır. Mənbələrdə bu sözə ilk dəfə İudaizmin (Yəhudilərin) müqəddəs kitabı olan Bibliyanın yunançadan tərcüməsində rast gəlinir və “Yəhudilərin yadellilər arasında səpələnməsi” mənasında işlədilir. Beləliklə, diaspor anlayışının əsas amili hər hansısa bir etnik qrupun ölkə xaricində yad etnosların əhatəsində yaşamasıdır. Lakin başqa xalqlar arasında yaşayan hər hansı bir xalqın müəyyən hissəsinin diaspor kimi qiymətləndirilməsinin düzgün olmadığını vurğlayan bəzi müəlliflərin fikrincə, diaspora-milli məişətə, adət-ənənələrə, mədəniyyətə və dilə, milli şüura malik olan, onu qoruyan, inkişaf və təbliğ edən etnik cəmiyyətdir.
Müəllif :
Elnarə Mirzəyeva - Bakı Dövlət Universiteti Hüquq fakültəsinin “Beynəlxalq xüsusi hüquq və Avropa hüququ” kafedrasının dosenti, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru
Nəşr tarixi : 2022
.jpg)
