Açıqlama:

Məqalədə Azərbaycan cinayət prosesində hüquqi şəxslərin iştirakının tarixi təkamülü beş əsas inkişaf mərhələsinə ayrılaraq tədqiq olunur. 1923-1960-cı illərdə ilk dəfə cinayət prosesində hüquqi şəxslərə istinad edilib, lakin onların rolu məhdud olaraq qalırdı və onlar cinayət məsuliyyətinin müstəqil subyektləri hesab edilmirdilər. 1961-1990-cı illər arasında onların prosessual statusları tədricən yaxşılaşdı, baxmayaraq ki, onlar hələ də tam məsuliyyət daşıyan tərəflər kimi tanınmamışdılar. 1991-ci ildə müstəqillik əldə etdikdən və bazar iqtisadiyyatına keçiddən (1991-2000) sonra hüquqi şəxslərin hüquqi inteqrasiyasında davam edən problemlərə baxmayaraq, onların əhəmiyyəti artdı. 2000-ci ildən 2016-cı ilə qədər yeni Cinayət Prosessual Məcəllələri hüquqi şəxslərin prosessual rollarını aydınlaşdırsa da, onların hüquqi müdafiəsi ilə bağlı həll olunmamış problemlər qalmaqda idi. 2016-cı ildə LVI-I Fəslin tətbiqi hüquqi şəxslərin cinayət məsuliyyətinin subyektləri kimi rəsmən tanınması və bununla da sistemin səmərəliliyinin artırılması ilə mühüm dönüş nöqtəsi oldu. Bununla belə, məqalədə vurğulanır ki, cinayət prosesi çərçivəsində onların hüquq və vəzifələrini tam təmin etmək üçün gələcək islahatlar vacibdir.