Azərbaycan Respublikasında məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisələrinin yaranma tarixi, inkişafı, həmin müəssisələrdə cəzanın icrası təcrübəsi nəzərdən keçirilir, onların fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsinə, mövcud çətin-liklərin həllinə yönəlmiş təkliflər verilir.
Müəllif :
Musa Hümbətov
Nəşr tarixi : 2026
The main purpose of the article is to analyze the current state of legal education and science in the Republic of Azerbaijan, to identify the tasks and development opportunities in this field. The article also discusses the place of Azerbaijani legal scholars in the international ranking and the steps taken by the state in this direction. In order to better understand the overall picture, comparative international experiences are also referred to.
Müəllif :
Mahammad Guluzade
Nəşr tarixi : 2025
Ermənistanın etnik azərbaycanlılara qarşı həm Ermənistan ərazisində həm də, Qarabağda işğal olunmuş ərazilərdə törətdiyi beynəlxalq hüquqazidd əməllər, o cümlədən beynəlxalq cinayətlər birmənalı olaraq beynəlxalq məsuliyyətə əsas verir.
Müəllif :
Məhəmməd Quluzadə
Nəşr tarixi : 2024
Enjoyment of human rights should not have territorial boundaries as such. Therefore, the present article sug-gests ‘the right to digital services’ as a new human right and analysis its scope from the perspective of the extra-territoriality principle. At the same time, the article attempts to analyze and discuss advantages and legal grounds of a ‘techno-legal station’ (TLS), a futuristic digital extra-territorial station that could enable any person to access digital services of a number of countries, including the country of his/her nationality irrespective of his/her physical location. In light of these issues, the article also reviews modern trends in ensuring human rights and data protec-tion in modern technological and AI platforms, including a new EU Digital Wallet.
Müəllif :
M.Guluzade, S.Mahmudov
Nəşr tarixi : 2025
Dövlət beynəlxalq hüququn subyekti kimi başqa dövlətlərlə bağladığı ikitərəfli və tərəfdar çıxdığı çoxtərəfli müqavilələrin müddəalarından irəli gələn öhdəliklərini icra etməyə borcludur. Bir qayda olaraq, dövlətin beynəlxalq müqavilə üzrə öhdəliyini yerinə yetirməməsi onun məsuliyyətinə səbəb olur. Lakin müqavilə öhdəliklərinin yerinə yetirilməməsi əməlin hüquqaziddliyini istisna edən hallara söykəndikdə dövlətin məsuliyyəti yaranmır.
Müəllif :
Məhəmməd Quluzadə
Nəşr tarixi : 2025
Məqalə beynəlxalq cinayətlərə və onların səbəb olduğu beynəlxalq hüquqi məsuliyyətin müzakirəsinə həsr edilmişdir. Dövlətin məsuliyyətinin müəyyən edilməsində “jus contra bello”, “jus ad bellum”, “jus in bello”, “jus post bellum” məhfumlarının önəmi vurğulanmış və onların kontekstində dövlətlərin çəkinməli olduğu davranışların hüquqazidd olması səbəbləri araşdırılmış və bu sahədə BMT-nin yanaşması təhlil edilmişdir.
Müəllif :
Məhəmməd Quluzadə
Nəşr tarixi : 2024
Bu tədqiqat işində cinayət davranışının proqnozlaşdırılması problemi psixoloji xarakteristikalar əsasında və qeyri-səlis məntiq metodologiyası çərçivəsində təhlil edilmişdir. İşdə cinayətkarlıq yalnız hüquqi hadisə kimi deyil, sosial, psixoloji və bioloji determinantların qarşılıqlı təsiri nəticəsində formalaşan mürəkkəb davranış sistemi kimi nəzərdən keçirilmişdir. Müəyyən edilmişdir ki, cinayət riskinin qiymətləndirilməsi sadə səbəb-nəticə əlaqələri ilə deyil, çoxfaktorlu və qeyri-müəyyən sistemlərin kompleks təhlili ilə mümkündür. Tədqiqatın əsas məqsədi fərdin psixoloji xüsusiyyətləri əsasında cinayət davra-nışının baş vermə ehtimalını nəzəri və metodoloji baxımdan əsaslandırmaq, cinayətə təhrik edən və cinayətdən çəkindirən psixoloji amilləri sistemləşdirmək, həmçinin qeyrisəlis məntiq əsasında riskin qiymətləndirilməsini təsvir etməkdən ibarətdir. İşdə cinayət davranışının determinasiya problemi, proqnozlaşdırmanın çətinlikləri və xaotik sistemlərdə nizamın aşkarlanması məsələləri araşdırılmışdır. Psixoloji risk amilləri davranış tarixçəsi, emosional-affektiv xüsusiyyətlər, koqnitiv və qərarvermə mexanizmləri, şəxsiyyət strukturu, iradə və özünənəzarət, dəyər-motivasiya sistemi və sosial-psixoloji bacarıqlar üzrə təsnif edilmişdir. Eyni zamanda, cinayət davranışından çəkindirən psixoloji qoruyucu amillər ayrıca sistemləşdirilərək riskin hesablanmasında onların nəzərə alınmasının zəruriliyi əsaslandırılmışdır. Tədqiqatın tətbiqi hissəsində qeyri-səlis modelləşdirmə mərhələli şəkildə izah edilmiş, psixoloji dəyişənlərin [0;1] intervalında qiymətləndirilməsi, üçbucaq üzvlük funksiyalarının qurulması, “əgər–onda” qaydaları əsasında Mamdani tipli inferens mexanizminin tətbiqi və defuzzifikasiya mərhələsi göstərilmişdir.
Müəllif :
Yəhya Abdullalı
Nəşr tarixi : 2026
Bu məqalədə süni intellektin hüquqi qərarvermə proseslərinə inteqrasiyası və onun yaratdığı funksional imkanlar və risklər araşdırılmışdır. Müəllif süni intellekt alətlərinin hüquqi məlumatların təhlili, sənədlərin hazırlanması və qərarların proqnozlaşdırılması kimi funksiyaları sürətləndirərək hüquqi xidmətlərin səmərəliliyini və əlçatanlığını artırmaq potensialına malik olduğunu vurğulayır, eyni zamanda alqoritmik qərarvermədə şəffaflıq, məsuliyyət və qərəz kimi etik və sosial problemlər yarada biləcəyini qeyd edir. Məqalədə həmçinin göstərilir ki, süni intellekt yalnız insan hüquqşünasların peşəkarlığını dəstəkləyə bilər, lakin onları tam əvəz edə bilməz. Hüquqi sistemlərdə süni intellektin ədalətli və etibarlı tətbiqi üçün əhatəli hüquqi, etik və texniki nəzarət mexanizmlərinin vacibliyi vurğulanır. Belə yanaşma həm texnoloji effektivliyi, həm də hüquqi legitimliyi təmin edərək qərarvermə proseslərinin şəffaflığını və etibarlılığını gücləndirir və hüquqi dövlətin təməl prinsiplərinin qorunmasına xidmət edir
Müəllif :
Aygün Arifli
Nəşr tarixi : 2026
Sağlık hizmetleri, sağlık hakkının uygulanması ve gereğine uygun olarak yerine getirilmesidir. Sağlık hakkı(sağlık hizmeti) bünyesinde üç hak bulunmaktadır. Bunlar; Koruyucu (halk sağlığı, önleyici) sağlık hakkı; 1. Çevreye yönelik koruyucu sağlık hakkı, 2. İnsana yönelik koruyucu sağlık hakkı, Tedavi edici(iyileştirici, hasta hakları) sağlık hakkı; Rehabilitasyon (esenlendirme) hakkı;1. Tıbbi rehabilitasyon, 2. Mesleki rehabilitasyon, 3. Sosyal rehabilitasyon’dur 1982 Anayasamızda sağlık hakkı, “Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması” başlıklı 56. Maddesinde düzenlenmiştir. Devlet mevcut kaynakların sınırlı olmasından kaynaklanabilecek sıkıntılar olsa da, sağlık hakkını ayırımcılık yapılmaksızın kullanılmasını güvencesi için, gerekli her türlü tedbiri alma yükümlülüğü vardır.
Müəllif :
Cahid Doğan
Nəşr tarixi : 2023
Günümüzde açlık çeken insanların bulunduğu ülke ya da bölgeler bulunmaktadır. Açlık çekilen bölgeler; savaş, iklim değişikliği ve kuraklık gibi tabii sebepler, yanlış tarım politikalarndan kaynaklanmaktadır. Diğer taraftan yoksulluk, endüstriyel gıda sistemi ve ülkelerin kaynaklara erişimde doğru politikaları olmamaları da önemli faktörlerdendir. Gıda hakkı, aç kalmama olarak temel insan hakkı olup, diğer haklarla doğrudan ilişkilidir. Sağlıklı beslenme hakkı ise, insanların zararlı maddeler taşımayan, sağlığına uygun gıdaya erişim ve sürdürülebilirliğin olduğu haktır. Sağlıklı beslenme hakkının yükümlüsü ise devlettir. Devlet, tebaasının aç kalmaması için, yeterli, sağlıklı ve erişilebilir gıdayı sağlamalıdır. Sağlıklı beslenme hakkı, 1948 yılında kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirisinde tanınan ve sonrasında 1966 yılında imzalanıp, 1976 yılında yürürlüğe giren Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi’nde (ESKHUS) tanımlanmasına rağmen, uzun bir süre devletler tarafından ihmal edilmiştir. Gıda sorunun temelinde, uygulanan yanlış politikalar yanı sıra, devletlerin gıda hakkının korunmasında uluslararası hukuktan doğan yükümlülüklerini yerine getirmekteki isteksizlikleri ve uluslararası toplumun sorunun çözümüne ilişkin olarak iş birliği yükümlülüğünü yerine getirmedeki yetersizlikleri görülmektedir. Bununla birlikte, açlık sorunu en çok kadınlar, çocuklar, yerli haklar, tarım işçileri, küçük çiftlik sahipleri, yaşlılar ve engelliler gibi toplum içindeki zayıf ve dezavantajlı grupları etkilediği görülmektedir; bu grupların dezavantajlı durumlarının ortadan kaldırılması için özel ve acil önlemler alınmalıdır.
Müəllif :
Cahid Doğan
Nəşr tarixi : 2025
.jpg)
