Açıqlama:

Son illərdə səhiyyə sahəsində texnologiyaların inkişafı ilə birlikdə tibb müəssisələrində biometrik identifikasiya sistemlərinin tətbiqi getdikcə aktuallaşır. Xüsusilə, pasiyentlərin və tibbi personalın dəqiq və etibarlı şəkildə tanınması, həm maliyyə şəffaflığının təmin olunması, həm də göstərilən xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi baxımından bu texnologiyaların əhəmiyyəti danılmazdır. Artıq bir sıra ölkələrdə uğurla tətbiq olunan ovuc içi damar tanıma, iris və retina skaneri, barmaq izi oxuyucusu kimi sistemlər tibb sahəsində identifikasiya proseslərini daha da sürətləndirmiş və təhlükəsiz etmişdir. Bu məqalədə sözügedən texnologiyaların praktik tətbiq imkanları, üstünlükləri və texniki xüsusiyyətləri ilə yanaşı, onların yaratdığı etik və hüquqi məsələlər də ətraflı təhlil olunur. Xüsusilə, biometrik məlumatların toplanması zamanı şəxsi razılığın alınması, fərdi məlumatların məxfiliyinin qorunması və bu məlumatların təhlükəsiz saxlanılması kimi məsələlər ön plana çıxır. Müəlliflər bu texnologiyaların təkcə texnoloji yenilik deyil, eyni zamanda hüquqi və etik öhdəliklər yaratdığını vurğulayaraq pasiyent hüquqlarının qorunması və şəffaf idarəçilik üçün mövcud hüquqi mexanizmlərin təkmilləşdirilməsinin vacibliyinə diqqət çəkirlər. Həmçinin Yaponiyada istifadə olunan “PalmSecure” texnologiyası, Hindistanın genişmiqyaslı “Aadhaar” identifikasiya sistemi və Koreyanın səhiyyə sektorunda tətbiq etdiyi biometrik modellər kimi beynəlxalq təcrübələrə istinad olunaraq onların Azərbaycanda tətbiqi perspektivləri qiymətləndirilir. Məqalənin sonunda isə ölkəmizdə bu sahədə hüquqi çərçivənin gücləndirilməsi, biometrik məlumatların qorunmasına dair normativ sənədlərin hazırlanması və beynəlxalq standartlara uyğun tənzimləmələrin tətbiqinə dair konkret tövsiyələr irəli sürülür.