В условиях агрессии России против Украины в Крыму и на Донбассе Украина вынуждена обращаться за помощью к международному сообществу. При этом многие за границами Украины воспринимают эти обращения как «назойливость», навязывают мысль об «усталости от Украины». Вместе с тем, не следует забывать, что в своѐ время Украина получила авторитетные международно-правовые гарантии своей безопасности в обмен на отказ от существенной части оборонного потенциала (так называемый Будапештский Меморандум). Поэтому поддержка Украины в защите ее территориальной целостности – не милость крупнейших государств, а международно-правовая обязанность.
Müəllif :
Белкин Л.М.
Nəşr tarixi : 2017
Müasir insan hüquqları nəzəriyyəsində yalnız məhkumlara aid olan fərqli insan hüquqları qrupunun mövcudluğunu iddia etmək ağlabatan deyil. Beynəlxalq və milli səviyyələrdə cəza sisteminin hüquqi əsasları və cəza siyasəti də insan hüquqları hüququna əsaslanmalıdır. Bu mənada, qanuni qaydada həbs olunduqları zaman məhkum statusu alsalar da, məhbuslar yenə də insan və vətəndaş sayılmalıdırlar. Məhkumların hüquqi vəziyyəti “cinayətkar” və “vicdanlı insan” arasındakı fərqi adekvat şəkildə nəzərə almamalıdır, çünki həbsxanada hüquqların tanınması və təşviqi qanunun aliliyinə və demokratiyaya əsaslanır. Beləliklə, insan hüquqları ayrı-seçkilik etmədən bütün fərdləri, o cümlədən həbs nəticəsində azadlığı məhdudlaşdırılan şəxsləri də əhatə edir. Bir qayda olaraq, azadlıqdan məhrum etmə cinayət qanununun ağır pozuntularını törədən (və ya törətdiyi ehtimal edilən) şəxslərə qanuni olaraq tətbiq edilən sanksiyadır. Bununla belə, həbsin özünəməxsus xüsusiyyətlərindən biri, onun keçici xarakter daşımasıdır. Müvafiq olaraq, məhbuslar, nəhayət öz cəmiyyətlərinə azad vətəndaş kimi qayıtdıqda, sözügedən cəmiyyətin daha geniş mənafeləri həbsxanada onlara ədalətli, humanist və sivil şəkildə rəftar edilib-edilməməsindən asılıdır. Bu anlayış həm də “cəza üçün deyil, cəza kimi azadlıqdan məhrum etmə” prinsipi kimi formalaşdırılır (22, p. 136). Müvafiq olaraq, azadlığına məhdudiyyətlər məcburi olaraq məhbuslar üçün tətbiq edilsə də, onlar cəzalarını çəkərkən bütün digər insan hüquqlarını mümkün qədər qoruyub saxlamaqda davam edirlər: onlar ləyaqətlə rəftar olunmaq və hüquqlarına hörmətlə yanaşmaq hüququna malikdirlər; onlar öz şəxsiyyətlərinin təhlükəsizliyi və toxunulmazlığı hüququna malikdirlər və s. Təcrid olunmaq bir sıra məhdudiyyətlərə səbəb olsa belə, məhbuslar hələ də öz əsas hüquqlarını qoruyub saxlayırlar. Deməli, analoji qaydada məhkum qadınların hüquqi vəziyyəti yalnız həbsxana divarları üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi kateqoriya hüquq və azadlıqları əhatə etməməlidir
Müəllif :
Günay Hacıyeva
Nəşr tarixi : 2022
Məlumdur ki, son 10 il ərzində xüsusilə Yaxın Şərq regionunda hərbi münaqişələrin sayının və əhatə dairəsinin artması həmin bölgədən Avropaya güclü mühacir axını ilə nəticələnmişdir. Avropaya mühacir axını hələ də davam etdiyindən miqrasiya məsələləri öz aktuallığını qoruyub saxlamışdır. Bu səbəbdəndir ki, Avropa ölkələrində miqrasiya qanunvericiliyi son illərdə böyük inkişaf yolu keçmiş, müasir dövrün geosiyasi şəraitinə sürətlə uyğunlaşdırılmışdır. Həmçinin, tələbat nəticəsində Avropanın çoxsaylı ali təhsil müəssisələrində miqrasiya hüququ üzrə magistr və doktorantura proqramları yaradılmış, bu sahəyə daxil olan institutlar daha ətraflı şəkildə tədqiq olunmağa başlanmışdır. Bu məqalədə yeddi ölkənin miqrasiya qanunvericiliyi tədqiq edilmiş, inzibati-hüquqi tənzimlənmə ilə bağlı önə çıxan xüsusiyyətlər göstərilmişdir. Bu araşdırmada dünyada mövcud olan koronavirus pandemiyası və bununla bağlı müvəqqəti qaydalar və məhdudiyyətlər nəzərə alınmayıb və buna görə də normal şəraitdə tətbiq olunan müvafiq ölkələrin miqrasiya qanunvericiliyi təhlil edilib. Ölkələrin miqrasiya qanunvericiliyi ayrı-ayrılıqda, təhlil üsulu ilə öyrənilmiş, bir neçə ölkənin hüquqi müddəaları sintez edilmiş və ümumi nəticələr müəyyən edilmişdir. Bundan başqa, müqayisəli tədqiqat metodundan istifadə etməklə müxtəlif ölkələrin miqrasiya qanunları arasında müəyyən fərqlər müəyyən edilmişdir. Araşdırma zamanı qanunvericilik mənbələrinə istinad dövlətlərin normativ-hüquqi aktlarının rəsmi elektron məlumat bazalarından istifadəyə əsaslanmış və bununla da qanunların ən son variantı əldə edilmişdir.
Müəllif :
Elvin Aliyev
Nəşr tarixi : 2022
Məqalədə beynəlxalq münaqişələrin həllində beynəlxalq məhkəmə təsisatlarının rolu hüquq ədəbiyyatında mövcud fikir müxtəlifliyi və beynəlxalq praktika əsasında geniş təhlil edilir. Qlobal təhlükəsizliyin beynəlxalq-hüquqi mexanizmlərinin rolunun artırılması və təkmilləşdirilməsi, o cümlədən səmərəliliyinin artırılması vəzifəsi müasir dünya inkişafının əsas tendensiyasına çevrilmişdir ki, burada da beynəlxalq məhkəmə mexanizmləri xüsusi yer tutur. Mübahisələrin həllinin beynəlxalq səviyyədə tanınmış digər üsul və vasitələri ilə birlikdə beynəlxalq məhkəmə institutlarından istifadə edilməsi beynəlxalq məsuliyyət institutunu gücləndirməklə beynəlxalq münaqişələrin ümumilikdə qlobal təhlükəsizliyə dağıdıcı təsirini tam şəkildə azalda bilər. Bu mənada, BMT Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin fəaliyyəti xüsusi qeyd edilməlidir. BMT Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin fəaliyyətinin artırılması beynəlxalq zərurətdən irəli gəlməklə bərabər, həm də beynəlxalq ədalətin bərpa edilməsinə dəstək verə bilər. Bundan başqa, beynəlxalq hüququn aliliyinin təmin edilməsi bu zaman ən əhəmiyyətli amil kimi çıxış edir. BMT Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin fəaliyyətində beynəlxalq müqavilələrlə yanaşı, beynəlxalq-hüquqi adət normalarına geniş istinad edilməsi praktikasının beynəlxalq hüququn müxtləlif sahələri (beynəlxalq himanitar hüquq, beynəlxalq insan hüquqları hüququ, beynəlxalq dəniz hüququ və s.) ilə yanaşı, beynəlxalq təhlükəsizlik üzrə münasibətləri tənzim edən beynəlxalq təhlükəsizlik hüququ sferasında da möhkəmlənməsi beynəlxalq hüquqa mühüm töhfə kimi qiymətləndirilməlidir. Bundan başqa, beynəlxalq münaqişələrin həllində BMT Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin rolu və fəaliyyətinin genişləndirilməsi istiqamətində dövlətlərin fəaliyyəti daha da artırılmalı, BMT Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin qərarlarının dərhal yerinə yetirilməsi istiqamətində ciddi beynəlxalqhüquqi tədbirlər, o cümlədən beynəlxalq məsuliyyət tədbirləri həyata keçirilməlidir. Nəhayət, BMT Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin Təhlükəsizlik Şurasının qərarlarının beynəlxalq-hüquqa uyğunluğu məsələsini aydınlaşdırmaq səlahiyyətinin verilməsi də aktual məsələdir.
Müəllif :
Vüsalə Muradxanlı
Nəşr tarixi : 2022
Məqalədə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarlarının icrasının məcburiliyi məsələləri beynəlxalq və milli praktika əsasında geniş təhlil edilir. Qeyd edilir ki, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 129-cu maddəsinə əsasən, məhkəmənin qəbul etdiyi qərarlar dövlətin adından çıxarılır və onların icrası məcburidir. Azərbaycan Respublikası adından çıxarılan və ədalət mühakiməsinin yekun aktı olan məhkəmə qərarlarının hüquqi, nəzəri, təcrübi cəhətdən düzgün tərtib edilməsi və onun hüquqi qüvvəsinin vaxtında alınmasına, habelə onun icrasına nəzarət vətəndaşların məhkəmə orqanlarına olan inamını artırır və onların hüquqi vasitələrlə tərbiyə olunmasının əsas göstəricisidir. Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun formalaşdırdığı hüquqi mövqeyə görə, ədalət mühakiməsinin səmərəliliyinin və real olmasının vacib şərtlərindən biri məhkəmə aktlarının icrası ilə bağlıdır. Bundan əlavə, məhkəmə qərarının qanuni qüvvəyə minməsi nəticə etibarı ilə pozitiv və neqativ mənada da özünü göstərə bilər. Məqalədə müəllif tərəfindən qanunsuz və əsassız məhkəmə qərarları ilə (qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarları da daxil olmaqla) pozulmuş hüquqların səmərəli bərpası mexanizminin təhlili aparılmış, qərarlara kassasiya, əlavə kassasiya və ya yeni açılmış hallar üzrə araşdırma qaydasında yenidən baxılması prosedurları təhlil edilmiş, bu sahədə beynəlxalq qanunvericilik araşdırılmışdır.
Müəllif :
Namiq Əliyev
Nəşr tarixi : 2022
The rise of cybercrime as a global menace has presented significant challenges to law enforcement agencies and legal systems worldwide. This article explores the complex jurisdictional issues surrounding cybercriminal offenses, shedding light on the unique dynamics introduced by cybercrime within the broader context of transnational crimes. While various forms of transnational criminal activities have required international cooperation in the past, cybercrime's distinctive characteristics, including its borderless nature and the dispersion of evidence and actors across the globe, have added a layer of complexity to the jurisdictional landscape. This article emphasizes the imperative for collaboration among diverse law enforcement agencies, both within and across international borders, in the fight against cybercrime. The exchange of critical data and intelligence is central to this collaborative effort. However, it also underscores the need for nations to grapple with intricate jurisdictional challenges to ensure the effective and efficient combatting of cybercrime. In a world where cybercriminals can operate with impunity across borders, addressing jurisdictional dilemmas has become increasingly critical, leading to a proliferation of concurrent or competing claims to jurisdiction. This article serves as a comprehensive analysis of these jurisdictional intricacies within the context of cybercrime, highlighting the urgency of global cooperation in the face of this evolving threat.
Müəllif :
Elvin Balacanov
Nəşr tarixi : 2022
Təqsirkar şəxs üçün aşkar surətdə hamilə vəziyyətində olan qadının öldürülməsi cinayət əməlinin tövsifi məsələsi nəzəri ədəbiyyatda mütəmadi olaraq müzakirə edilməkdədir. Belə ki, bu zaman təqsirkar faktiki səhvə yol verərsə, əməlin tövsif edilməsində müəyyən çətinliklər yaranır. Müasir dövrdə hüquq ədəbiyyatında bir çox müəlliflər aşkar surətdə hamilə vəziyyətində olan qadının öldürülməsi zamanı faktiki səhvə yol verilən zaman əməlin tövsifinin müxtəlif variantlarını təklif edirlər. Məqalənin müəllifi tərəfindən belə tövsifin təklif edilən beş variantı nəzərdən keçirilir. Hesab edilir ki, cinayət qanununun hər hansı bir normasının şərhi və tətbiqi zamanı bu qədər müxtəlif fikirlərin olması yolverilməzdir. Bununla əlaqədar, qanunda müvafiq dəyişikliklərin edilməsi zəruri və məqsədəuyğundur.
Müəllif :
Məleykə Bayramova
Nəşr tarixi : 2022
Beynəlxalq ticarəti asanlaşdırmaq və xarici iqtisadi fəaliyyət iştirakçılarının maraqlarını qorumaq üçün malların və nəqliyyat vasitələrinin gömrük sərhədlərindən daha sürətli və asan yolla keçirilməsini nəzərdə tutan sistemlərin işlənib hazırlanması və buna nail olmaq üçün milli qanunvericiliklərin unifikasiyası işini sürətləndirmək dövlətlərin gömrük siyasətinin prioritet istiqamətlərindəndir. Məqalədə bu məqsədlə yaradılan bəzi yeni institutlar, xüsusən də gömrük brokerləri və səlahiyyətli iqtisadi operatorlar institutu təhlil edilir, onların tətbiqi zamanı yaranan problemlər və bu problemlərin həlli üçün milli və beynəlxalq qanunvericilikdə edilə biləcək dəyişikliklər barədə araşdırma aparılır. Məqalədə gömrük brokerliyi institutu gömrük təmsilçiyinin dolayı forması kimi fərqləndirilir, onun tətbiqinin normativ əsaslarından bəhs edilir, məqsədləri və qarşısında duran vəzifələr müəyyənləşir. Qeyd edilir ki, gömrük brokerliyi institutu xarici ticarət əlaqələrinin inkişafında mühüm əhəmiyyətə malik yeniliklərdən biridir, lakin onun tətbiqində təcrübədə müəyyən çətinliklər vardır. Bu çətinliklər, bir qayda olaraq, gömrük broker şirkətlərinin inhisarçılığında və gömrük orqanlarının vəzifəli şəxsləri ilə gizli sövdələşməyə girərək xarici iqtisadi fəaliyyət iştirakçılarının maraqları əlaeyhinə qərarlar qəbul edilməsində özünü biruzə verir. Bu problemlərin aradan qaldırılması üçün gömrük sahəsində qəbul edilmiş beynəlxalq konvensiyalar hər gömrük buraxılış məntəqəsində azı iki gömrük broker şirkətinin təmsil olunmasını, gömrük broker şirkətləri ilə gömrük orqanlarının vəzifəli şəxslərinin qarşılıqlı əlaqəli şəxslər qrupunda olmaması üçün tədbirlər görülməsini nəzərdə tutan normaların daxil edilməsini tövsiyə edirlər. Məqalədə bəhs edilən digər qrup şəxslər olan Səlahiyyətli İqtisadi Operatorlar institutu gömrük brokeri institutundan daha gənc institutdur. Onun tətbiqinin nəzəri və normativ əsasları, tarixi, Azərbaycan Respublikasının gömrük qanunvericiliyinə daxil edilməsi barədə məqalədə təhlil aparılır. Səlahiyyətli İqtisadi Operatorlar institutunun tətbiqi zamanı meydana çıxan və gələcəkdə çıxa biləcək problemlər, qanunvericilikdəki boşluqlar araşdırılır, onların aradan qaldırılması üçün təkliflər verilir.
Müəllif :
Əsmər Əliyeva
Nəşr tarixi : 2022
Məqalədə qloballaşma dövründə miqrasiya problemləri və əlilliyi olan şəxslərin hüquqlarının müdafiəsi məsələləri mühüm beynəlxalq sənədlər və milli qanunvericilik normaları əsasında geniş təhlil edilir. Qeyd edilir ki, müasir dünyada miqrasiya proseslərində iştirak edən ən həssas əhali qruplarından birinə, məhz əlilliyi olan şəxslər daxildir. Bunu nəzərə alaraq, hazırda əlilliyi olan şəxslərin hüquqları və qanuni maraqlarının müdafiəsini, onlara qarşı ayrı-seçkiliyin qarşısının alınmasını, həmçinin onlara müasir səviyyədə diqqət və qayğının göstərilməsini təmin edən müvafiq beynəlxalq hüquqi mexanizmlər (mühüm beynəlxalq sənədlər və təşkilati strukturlar) formalaşdırılır və təkmilləşdirilir. Məqalədə belə nəticəyə gəlinir ki, görülən əhəmiyyətli fəaliyyətin məntiqi davamı olaraq, yaxın gələcəkdə dövlətimizdə qeyri-qanuni miqrasiya da daxil olmaqla, miqrasiya sahəsində münasibətlərin səmərəli tənzimlənməsi və mövcud olan problemlərin həll edilməsi istiqamətində də beynəlxalq sferada mühüm fəaliyyətlər həyata keçiriləcəkdir. Bura dövlətimizin qeyd edilən sahədə beynəlxalq mexanizmlərlə sıx əməkdaşlığı, regional və ikitərəfli beynəlxalq müqavilələrin imzalanması, mühüm beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsində yaxından iştirak və s. kimi məsələlər daxil edilə bilər. Bundan başqa, miqrasiya problemi əlilliyi olan şəxslərin hüquqlarının müdafiəsinə də ciddi təsir etdiyindən, bu istiqamətdə də kompleks tədbirlərin həm beynəlxalq hüquq, həm də milli hüquq çərçivəsində qəbul edilməsi zəruridir. Burada ilk növbədə, əlilliyi olan şəxslərin hüquqlarının müdafiəsi üzrə qəbul edilməsi zəruri olan BMT Baş Məclisinin qətnamələrini, Əlilliyi olan şəxslərin hüquqları üzrə BMT Komitəsinin bir sıra tövsiyələrini, nəhayət, regional beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində bir sıra beynəlxalq sənədləri və s. qeyd etmək olar. Nəhayət, miqrasiya proseslərinin tənzimlənməsi, eləcə də əlilliyi olan şəxslərin hüquqlarının müdafiəsi kimi iki mühüm istiqamətdə qəbul edilmiş beynəlxalq sənədlərin müddəaları əsas götürülməklə həm qanunvericilik, həm də təşkilati mexanizmlər səviyyəsində milli sistemlərin təkmilləşdirilməsi, son nəticədə isə, qeyd edilən sahədə ictimai nəzarət olaraq qeyri-hökumət təşkilatlarının fəaliyyətinin aktivləşdirilməsi zəruridir.
Müəllif :
Səbinə Əliyeva
Nəşr tarixi : 2022
Azərbaycan dövlətinin hüquq siyasətinin mühüm tərəflərindən biri, insan və vətəndaşın konstitusion hüquqi yardım almaq hüququnun təmin edilməsidir. Hər kəsin yüksək keyfiyyətli hüquqi yardım almaq hüququ öz mahiyyətinə görə insan və vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinin vacib təminatıdır ki, bu hüququn müdafiə sistemində rolu nəzərə alınmaqla ona dair təminatların qanunvericilik əsaslarının müəyyən edilməsi mühüm əhəmiyyətə malikdir. Bu mənada, məqalədə yüksək keyfiyyətli hüquqi yardım anlayışı, onun xüsusiyyətləri, normativ məzmunu, konstitusion əsasları və təşkilati-hüquqi mexanizmləri bu sahədə qəbul edilmiş beynəlxalq müqavilələrlə sıx qarşılıqlı əlaqədə təhlil edilir, Azərbaycan Respublikasında yüksək keyfiyyətli hüquqi yardımın göstərilməsi sahəsində münasibətləri tənzimləyən qanunvericiliyin inkişafı və mövcud vəziyyəti müzakirə olunur, qanunvericiliyin tətbiqi zamanı yaranan müəyyən problemlər, onun təkmilləşdirilməsi ilə bağlı təkliflər, tövsiyələr və s. irəli sürülür. Yaşayış yerindən və ya digər hallardan asılı olmayaraq, hər bir vətəndaşa istənilən hüquqi məsələlər üzrə yüksək keyfiyyətli hüquqi yardım almaq imkanının təmin edilməsi istiqamətində qanunvericiliyin dəyişdirilməsi prinsipial əhəmiyyət kəsb edir.
Müəllif :
Anar Bağırov
Nəşr tarixi : 2022
.jpg)
