İqtisadi münasibətlərin dəyişilməsi, yeni mülkiyyət formalarının yaranması, vətəndaşlar, idarə, müəssisə və təşkilatlar arasında yeni hesablaşma qaydalarının tətbiqi və s. amillər ölkəmizdə və dünyada dələduzluq cinayətlərinin sayında artımların müşahidə olunmasına səbəb olmuşdur. Özgənin əmlakını başqa formada talama cinayətləri kimi, dələduzluq cinayətlərində də son məqsəd başqasının əmlakını qanunsuz yolla ələ keçirmək olsa da, bu cinayətlər özünün törədilmə üsullarına görə həmin cinayətlərdən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. Məlum olduğu kimi, bu fərq, əsasən, dələduzluq cinayət tərkibinin obyektiv cəhətində, yəni törədilmə üsulunda özünü göstərir. Belə ki, digər talama cinayətlərindən fərqli olaraq, dələduzluq aldatma və ya etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə törədilir və əmlak sahibi, yaxud mülkiyyətçisi öz əmlakını və ya ona olan hüququnu başqa şəxslərə yalan vədlərin təsiri altında könüllü surətdə verir. Bu baxımdan, elə Azərbaycan Respublikasının qüvvədə olan 1999-cu il Cinayət Məcəlləsinin 178.1- ci maddəsində dələduzluğa “etibardan sui-istifadə etmə və ya aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmə və ya əmlak hüquqlarını əldə etmə” kimi anlayış verilir. Bu nöqteyi-nəzərdən, törədilmiş əməl o halda CM-in 178-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş dələduzluq, yəni etibardan sui-istifadə və ya aldatma yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmə və ya əmlak hüquqlarını əldə etmə hesab edilir ki, şəxsin niyyəti əmlakı ələ keçirərkən və ya əmlak hüquqları əldə edərkən, hər hansı öhdəliyin yerinə yetirilməsinə deyil, özgənin əmlakının əvəzsiz və qanunsuz olaraq öz mülkiyyətinə keçirilməsinə, yaxud da əmlak hüquqlarının əldə edilməsinə yönəlmiş olsun [4, s.679]. Bundan əlavə, deyə bilərik ki, dələduzluq əməlini törədən zaman, təqsirləndirilən şəxsin qəsdi təkcə özgənin bilavasitə əmlakına deyil, bəzi hallarda, bu əmlaka olan hüquqlara qarşı da yönəlir.
Müəllif :
Orxan Aslanov
Nəşr tarixi : 2022
Hüquq ədəbiyyatlarında qeyd olunduğu kimi, habelə ali məhkəmə orqanlarının formalaşdırdığı president xarakterli və preyudisial əhəmiyyətli hüquqi mövqeyə görə, hər bir cinayət əməli araşdırılarkən onun tərkibinin düzgün müəyyən edilməsi və düzgün tövsif edilməsi cinayət əlamətlərini əks etdirən əməllərin cinayət olub-olmamasını, cinayət törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsiri olub-olmamasını müəyyənləşdirməyə, habelə həmin cinayətə görə təqsirləndirilən şəxsə ədalətli cəza təyin edilməsinə yönəlmişdir. Əks hal təqsiri olmayan şəxsin məsuliyyətə alınmasına, yaxud da cinayət törətməkdə təqsirli olan şəxsin məsuliyyətdən kənarda qalmasına, cəzanın düzgün olmayan tətbiqinə səbəb ola bilər. Bu isə öz növbəsində Cinayət Məcəlləsinin əsaslandığı qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirə görə məsuliyyət, ədalət və humanizm prinsiplərinin pozulmasına gətirib çıxara bilər .
Müəllif :
Elnur Nəcəfov - AMEA-nın dissertantı, AR Vəkillər Kollegiyasının və Mediasiya Şurasının üzvü
Nəşr tarixi : 2022
Qətimkan tədbirləri cinayət yurisdiksiya orqanlarının cinayətlərin qarşısının alınması, cinayətlərin açılması və cinayət törətmiş şəxslərin məsuliyyətə alınması üzrə cinayət prosessual fəaliyyətin normal gedişini təmin etmək, öz vəzifələrini vaxtında və səmərəli yerinə yetirmək ücün cinayət prosessual qanunvericilikdə nəzərdə tutulan cinayət prosessual hüquqi vasitələrdir. Cinayət prosessual qanunvericilikdə bu tədbirlərin müxtəlif növlərinin nəzərdə tutulması və ümumilikdə seçilməsi və tətbiqi məqsədlərinin, şərtlərinin, əsaslarının və prosedur qaydasının müəyyən edilməsi bu tədbirlərin bilavasitə insan hüquq və azadlıqlarına müdaxilə ilə şərtlənməsi ilə bağlıdır. Məhz, bu mənada da qanunverici bu tədbirlərin sistemi və tətbiqinin ciddi şəkildə tənzimlənməsini zəruri hesab etmiş, bununla kifayətlənməmiş optimal hüquqi mexanizm müəyyənləşdirmişdir.
Müəllif :
Anar Məhəmmədov - BDU-nun Cinayət prosesi kafedrasının doktorantı
Nəşr tarixi : 2022
Respublikamızda uşaq hüquqlarının həyata keçirilməsi üçün dövlətimiz tərəfindən mühüm işlər görülmüş və bu iş prioritet bir istiqamət kimi davam etdirilir. Belə ki, Uşaq hüquqları haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununun qəbul edilməsi və bu Qanundan irəli gələrək “Uşaq hüquqlarının həyata keçirilməsinə dövlət nəzarəti Qaydası”nın, “Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu”nun, “Azərbaycan Respublikasının Uşaqlara dair 2020-2030-cu illər üçün Strategiyası”nın və digər aktların təsdiq edilməsi buna bariz nümunədir. Lakin uşaqların həyatına, sağlamlığına və ya mənəviyyatına təhlükə törədə bilən hallara qarşı mübarizədə təkcə qeyd edilən aktlarla vəzifə bitmir, bu sahədə profilaktik fəaliyyət yüksək səviyyədə davam etdirilməlidir ki, yetkinlik yaşına çatmayanlar tərəfindən törədilən cinayətlərin sayı tam azalsın.
Müəllif :
Canpolad Daanov - DİN-in Polis Akademiyasının rəisi, polis polkovniki, Polis Akademiyasının doktorantı
Nəşr tarixi : 2022
Azərbaycan Respublikasının 12 no-yabr 1995-ci il tarixində ümumxalq səsverməsi yolu ilə qəbul edilmiş Konstitusiyasının (bundan sonra – Konstitusiya) 29-cu maddəsi “Mülkiyyət hüququ” adlanır. Hə-min maddə Konstitusiyanın “Əsas hüquqlar, azadlıqlar və vəzifələr” adlı II Bölməsinin “Əsas insan və vətəndaş hüquqları və azadlıqları” adlı III Fəslinin sisteminə aiddir.
Müəllif :
Davud Davudov - Milli Aviasiya Akademiyasının “Hüquq” kafedrasının müəllimi, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru
Nəşr tarixi : 2023
Bəşər cəmiyyətinin inkişafının bütün mərhələlərində, intellektin, elmin, mədəniyyətin, texnikanın inkişafına böyük önəm verilib. Təbii ki, ölkənin siyasi, sosi-al-iqtisadi inkişafı da məhz əhəmiyyətli dərəcədə yuxarıda göstərilən amillərdən asılıdır. Bu kon-tekstə demokratik, hüquqi dövlətdə əqli mülkiy-yətin tənziminə, mühafizəsinə hər zaman xüsusi diqqət olmuşdur.
Müəllif :
Ayişə Əliyeva - Daxili İşlər Nazirliyinin Polis Akademiyasının 2-ci kurs magistri, polis leytenantı
Nəşr tarixi : 2023
İnsan hüquqları, şəxsin sırf insan deyilən ləyaqətli, şüurlu və sərbəst iradəli varlıq olduğuna görə, hər yerdə və hər kəsə qar-şı yönəldilə bilən, şəxsin-qorunan qalası olan və onu digər şəxslərə, cəmiyyətə və dövlətə qarşı qoruyan, bununla belə, həm dövlətə öhdəlik qo-yan, həm də hüquq sahibinə də bəzi öhdəliklər yükləyən hüquqlardır.
Müəllif :
Aygül Cahangirova - BDU-nun İnsan hüquqları və YUNESCO kafedrasının doktorantı
Nəşr tarixi : 2023
XX əsrin ikinci yarısında həbsxana xidmətləri həbsxana binaları daxilində tibbi müalicə xidməti-ni də əhatə etməyə başladı. Pat Carlen Britaniya həbsxana sistemində tibbiləşdirmə yolu ilə reabili-tasiyanın cinsiyyətə xas bir tədbir olduğunu vur-ğulamışdır: Bu cür tibbi müalicə qadın həbsxana-larının fundamental konsepsiyasına çevrildi. Həbs-xana rəhbərliyi tərəfindən müəyyən edilən patolo-ji, bioloji, emosional və xüsusi tibbi müalicə qadın məhbuslara qarşı daha yumşaq idi. Bu cür yum-şaqlığın əsas səbəbləri qadınların daha az ciddi ci-nayətlər törətmələri və kişilərə nisbətən residivist-liyinin aşağı səviyyədə olması idi
Müəllif :
Günay Hacıyeva - Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsinin “İnsan hüquqları və informasiya hüququ”, UNESCO kafedrasının müəllimi
Nəşr tarixi : 2023
Tobacco has been grown for quite a long time. Countries that grow the crop have justified their growing of it based on employment creation for local farmers and the contribution tobacco growing makes to economic emancipation. Despite that, the negative effects posed by tobacco use remain undeniable at a global level. Consequently, the World Health Organization (WHO) adopted the Framework Convention on Tobacco Control (FCTC) in 2003. The Convention is aimed at securing the health of the public from the adverse effects of tobacco and its use. It, therefore, calls on State Parties to adopt measures and strategies aimed at reducing the consumption of tobacco, such as plain packaging of tobacco products. While the Zambian government is aware of the obligations placed on it by the Convention, which it acceded to in 2008, calls for domestication have not been heeded. It will be demonstrated in this article that the failure to domesticate the Convention by the government offends the right to health and, by and large, leaves room for tobacco companies to take advantage of the right to trademark protection over the FCTC plain packaging recommendation.
Müəllif :
Chisanga Mutale & Chipasha Mulenga
Nəşr tarixi : 2024
Süni İntellekt (bundan sonra – Sİ) artıq hüquq da daxil olmaqla, bir çox sahədə gündəlik olaraq tətbiq edilir. Sİ-dən istifadənin artan tempdə davam etməsi özü ilə bərabər həm üstünlüklər, həm də risklər gətirir. Belə ki, Sİ işlərin avtomatlaşdırılması, hüquqi araşdırmaya ayrılan vaxtın azaldılması və hüquqi yazının daha tez tərtib edilməsi kimi üstünlüklərə malikdir. Bununla belə, vəkilin yeni, süni intellektli köməkçisi yanlış faktların təqdim edilməsi və fərdi məlumatların yayılması kimi riskləri də özündə daşıyır. Bu məqalədə Sİ-nin vəkillik peşəsinə təsiri ABŞ-də bir sıra vəkillər kollegiyaları tərəfindən qəbul edilmiş tənzimləmələr kontekstində araşdırılır. Həmçinin yazıda həmin sənədlərlə Azərbaycandakı vəkillik peşəsini tənzimləyən aktlar müqayisəli olaraq təhlil edilmiş, milli qanunvericilikdəki boşluqlar müəyyənləşdirilmişdir. Sonda isə Sİ texnologiyasından istifadənin cəmiyyətdə sürətlə yayılmasını nəzərə alaraq qanunvericilikdəki boşluqların aradan qaldırılması üçün təkliflər verilmişdir.
Müəllif :
Rüfət Nağıyev
Nəşr tarixi : 2024
.jpg)
