Məqalədə mediasiya prosesində təmsilçilik münasibətləri barədə məsələ elmi müstəvidə araşdırılır. Qeyd edilir ki, mediasiya prosesində təmsilçilik mübahisə probleminin obyektiv və ədalətli həllində vacib rol oynayır. Mediasiya prosesində təmsilçiliyin forma və qaydaları müəyyən hüquqi əsaslar vasitəsilə nizama salınır. Bu kontekstdə müvafiq normativ hüquqi aktların adları çəkilir. Mediasiya hüquq institutu müəyyən struktur tərkib hissələrdən ibarətdir. Mediasiya prosesində təmsilçilik subinstitutu onlardan biri sayılır. Mediasiya prosesində təmsilçilik subinstitutuna elmi (doktrinal) anlayış verilir. Mediasiya prosesində təmsilçilik subinstitutu dedikdə mülki işlər və kommersiya münasibətləri (xarici elementli mübahisələr də daxil olmaqla), eləcə də ailə, əmək və inzibati hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə tərəflərin mediasiya prosesində nümayəndələr vasitəsilə təmsil edilməsi ilə əlaqədar yaranan ictimai münasibətləri tənzimləyən kompleks hüquq normalarının məcmusu başa düşülür.
Müəllif :
Etibar Əliyev, Fatimə Hüseynova
Nəşr tarixi : 2023
Mövcud olduğu tarix boyu bəşəriyyət çoxsaylı pandemiyalar və yoluxucu xəstəliklərlə üzləşmiş, bunlar milyonlarla insan həyatına son qoymuşdur. Lakin son otuz il ərzində dünyada virusların yayılması əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha tez-tez baş verir və yoluxucu xəstəliklərin epidemiyası adi hala çevrilir. Yeni pandemiyaların meydana gəlməsi bu gün bütün bəşəriyyət üçün ciddi problem hesab edilir. Bunun ən son nümunəsi yeni növ koronavirus və ya “COVID-19” 2019-cu ildən indiyə kimi davam edir. Bu cür hallarda aktual olan məsələlərdən biri də, təbii ki, insan hüquqları və onların məhdudlaşdırılmasıdır. Məhz bu yazının məqsədi də pandemiyaya qarşı mübarizədə “insan hüquqları” konseptini təhlil etmək və insan hüquqlarının məhdudlaşdırılmasının hüquqi əsaslarını müəyyənləşdirmək və bu istiqamətdəki problemləri ortaya çıxarmaqdır. Bunun üçün yazıda müxtəlif xarici dövlətlərin, beynəlxalq təşkilatların praktikası araşdırılmış, həmçinin xarici doktrinadan onlarla müəllifin əsərlərinə istinad edilərək məsələ ilə bağlı təkliflər irəli sürülmüşdür.
Müəllif :
Amil Cəfərquliyev
Nəşr tarixi : 2022
Şirkətinizin gəlirinin artırılması məqsədiylə yeni tərtib etdiyiniz marketinq planı əməkdaşınız tərəfindən rəqib şirkətə sızdırılmış və bununla da potensial müştərilərinizi itirmiş olmuşsunuz. Çünki tətbiq etmək istədiyiniz yeni marketinq planı yeni müştəriləri sizin şirkətin cəlb edəcəyi yerdə, rəqib şirkət bu planı öyrənib, sizdən öncə tətbiq etmişdir. Bu hal tanış gəlir? Bu kimi hallardan qorunmaq üçün şirkətinizin hansı qabaqlıyıcı tədbirləri görməli olduğu haqda danışaq.
Müəllif :
Əmiraslan Yusifov
Nəşr tarixi : 2022
Dünya iqtisadiyyatının formalaşmasında beynəlxalq investisiyanın rolunun danılmaz olduğu hər kəsə aydındır. Bu sahə hər bir ölkənin iqtisadiyyatının stimullaşdırılmasına təsir göstərir. Bəs Azərbaycan bu sahənin ölkədə inkişafı üçün hansı addımları atmışdır? Azərbaycanda bununla bağlı investisiya mühiti hansı səviyyədədir?
Müəllif :
Toğrul Quluzadə
Nəşr tarixi : 2022
Vəkillər ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsində, insanların bir sıra konstitusion hüquqlarının, xüsusilə də yüksək keyfiyyətli hüquqi yardım almaq hüququnun təmin edilməsində mühüm rol oynayırlar. Vəkil müdafiəçi kimi şəxsə qarşı irəli sürülmüş ittihamın təkzibi və ya yüngülləşdirilməsi, onun hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi, habelə cinayət təqibinə qanunsuz məruz qalmış şəxsin pozulmuş hüquq və azadlıqlarının bərpası məqsədi ilə prosessual fəaliyyəti həyata keçirən, nümayəndə kimi isə zərərçəkmiş şəxsin, mülki iddiaçının, yaxud mülki cavabdehin qanuni mənafeyini təmsil edən, hüquq müdafiə fəaliyyətini peşəkarcasına həyata keçirən şəxsdir. Cinayət işləri ilə bağlı təcrübə göstərir ki, xüsusilə ibtidai araşdırma (təhqiqat və ibtidai istintaq) mərhələsində vəkillərin fəaliyyəti bir sıra hüquqi maneələrin olması, onlara bu mərhələdə müdafiə və ya təmsil etdiyi şəxslərin hüquqlarının qorunmasında müəyyən çətinliklər yaradır. Vəkillərin həmin mərhələdə cinayət işinin materiallarına çıxışına, orada olan sənədlərlə vaxtında tanış olmalarına və surətlərinin çıxarılmasına qoyulan hüquqi məhdudiyyətlər bu qəbildəndir.
Müəllif :
Allahverən Oruclu
Nəşr tarixi : 2022
Azad bazara əsaslanan iqtisadiyyatın formalaşmasında dövlət tənzimlənməsinin azad sahibkarlıq hüququ ilə tarazlaşdırılması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə bazar münasibətləri belə münasibətlərin iştirakçıları tərəfindən formalaşdırılır və tənzimlənir və dövlətin müdaxiləsi yalnız belə bazarın öz xüsusiyyətlərini qoruması üçün zəruri hesab olunur. Dövlət tənzimlənməsinin minimuma endirilməsi üzrə klassik iqtisadi nəzəriyyədə əhəmiyyətli yer tutan doktrinalardan biri də laissez faire prinsipidir. “Laissez faire” fransız sözü olub iqtisadi sistemin dövlətin bazara müdaxilə etmədiyi halda daha yaxşı işləməsi mənasına gələn klassik iqtisadi dok trinadır. Bu doktrina ilk dəfə 18-ci əsr də Fransada sənayə inqilabı vaxtı fiziokratlar tərəfindən istifadə edilmişdir. Əsasən 1756-1778-ci illərdə fəaliyyət göstərən fiziokratlar inanırdılar ki, azad bazar və iqtisadi rəqabət inkişaf etmiş cəmiyyətin formalaşması üçün son dərəcə vacibdir. Onlar irəli sürürdü ki, dövlət yalnız özəl mülkiyyətin, həyat və fərdi azadlığın qorunması üçün bazarın tənzimlənməsini həyata keçirə bilər.
Müəllif :
Bayram Orucov
Nəşr tarixi : 2022
Sivilizasiya yarandığı vaxtdan hazırki günədək onun tərkib hissəsini təşkil edən insan müəyyən sosial mühitdə formalaşaraq cəmiyyətə adaptasiya olunur. İnsanın formalaşmasının əsas sosial mühiti ailədir. İnsan məhz “kiçik dövlət” adlandırılan və cəmiyyətin əsas elementi olan ailə mühitində boya-başa çatır, inkişaf edir, ona vətən və yurd sevgisi, milli-mənəvi dəyərlər və mentalitet aşılanır. Təbii ki, cəmiyyətinə və xalqına layiq, ailəsinə sadiq, vətənpərvər və sağlam insanın yetişməsi əsasən sağlam ailə mühitindən asılıdır. Çünki, məhz həmin mühitdə o, göstərilən xüsusiyyətlərə malik ola bilər. Sağlam olmayan mühitdə inkişaf edən, ailə-məişət zorakılığı şəraitində formalaşan insan sosial-psixoloji problemlərə malik olur, cinayət törətməyə meylli olur və cəmiyyətdən təcrid olunur. Ailə-məişət zorakılığı halları əsasən uşaqların gözü qarşısında baş verir və onların yaddaşında dərin izlər buraxır. Qeyd olunan məqam və ailələrdə baş verən məişət zorakılığı faktları gələcəkdə daha ağır cinayətlərin törədilməsinə, cəmiyyətin mühüm dayaqlarının sarsılmasına və digər sosial bəlalara səbəb olur.
Müəllif :
Fuad Babaşov
Nəşr tarixi : 2022
İstehlakçılara təqdim olunan mal və xidmətlərin keyfiyyətliliyini, istehlakçıların mal (xidmət) haqqında məlumatlılığını təmin etmək, onları şişirdilmiş və aldadıcı reklamlardan, habelə, bu münasibətlərdə daha güclü mövqe tutan şirkətlər tərəfindən hazırlanmış və müzakirə edilmədən təqdim edilən müqavilənin standart şərtlərindən qorumaq üçün ölkəmizdə kifayət qədər normativ-hüquqi baza mövcuddur. İstehsal münasibətlərinin daha zəif tərəfi olan istehlakçıları qorumaq üçün “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul edilmişdir. Lakin, müasir dövrdə yeni ticarət növlərinin meydana çıxması, onlayn alış-verişin daha da genişlənməsi, bütövlükdə istehlakın artması bu münasibətləri yenidən təhlil etməyə, bu sahədə mövcud olan normalara əlavə və dəyişikliklər etməyə rəvac verməklə yanaşı, istehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi məsələsini daha da aktual edir. Məqalədə qüsurlu mal (xidmət), həmçinin qüsurlu maldan (xidmət) dolayı yaranan zərər görə məsuliy yətin əsasında dayanan “qüsur” məfhumu araşdırılmışdır . Qüsur-qüsurlu malların (xidmətlərin) vurduğu zərərə görə istehlakçılar tərəfindən satıcıya (icraçıya, istehsalçıya) qarşı irəli sürülən tələblərin istifadəsi və dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsi ba xımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Məqalədə qüsura anlayış verməklə yanaşı, həmçinin, qüsurun növləri, qüsura görə məsuliyyət yaranması üçün zəruri olan şərtlər, qüsurlu mal (xidmət) qarşısında istehlakçıların hüquqları milli və beynəlxalq qanunvericilik çərçivəsində təhlil edilmişdir.
Müəllif :
Roman Qaraşov
Nəşr tarixi : 2022
Bu məqalədə Azərbaycan Respublikası mülki qanunvericiliyində təsərrüfat cəmiy yətlərinin iştirakçısı/səhmdarı olan fiziki şəxsin ölümündən sonra, miras qoyana məxsus pay/səhmlərin (miras əmlakının aktiv hissəsi kimi) onun vərəsələrinə keçməsi prosesində yaranan problemlər və çıxış yolları təhlil ediləcəkdir. Hazırda cəmiyyət iştirakçısının/səhmdarının mülkiyyətindəki pay/səhmin ölümdən sonra vərəsələrə keçməsi, spesifik xüsusiyyətlər nəzərə alınaraq vərəsəlik hüququnun ümumi normaları çərçivəsində müvafiq rəsmiləşdirmə/sənədləşmə əsasında həyata keçirilməkdədir. Lakin reallıqda miras əmlakındakı həmin pay/səhmə ümumi normalar əsasında vərəsəliyin tanınması müəyyən çətinliklər, problemlər yaratmaqdadır. Qeyd olunan çətinlikləri təhlil etməmişdən əvvəl, ilk öncə məsələnin hüquqi əsaslarını tənzimləyən Mülki Məcəllənin müvafiq normalarına nəzər salınmasında fayda var. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsində hazırki məsələnin tənzimlənməsi aşağıdakı maddələr əsasında həyata keçirilir: (qeyd: hazırki təhlil Azərbaycanda üstünlük təşkil edən iki növ təsərrüfat cəmiyyəti - Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət və Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin fəaliy yəti üzrə aparılmışdır.)
Müəllif :
Qasım Şaliyev
Nəşr tarixi : 2022
Mülki aviasiyada lazer xuliqanlığı ilə mübarizə aktual məsələlərdən biridir. Xaricdə ictimaiyyət 2004-cü ilin sentyabrında hava limanlarında lazer hücumlarına diqqət çəkdi. Daha sonra Solt Leyk Sitidə eniş zamanı sərnişin təyyarəsinin ikinci pilotu yanıq xəsarəti aldı. Sentyabr ayında lazer şüaları ilə pilotların kor edilməsi cəhdləri ilə bağlı 10 məlumat daxil oldu. Qeyri-rəsmi olsa da, 2004-cü ilin son altı ayı ərzində lazer şüasının təyyarə salonlarına yönəldilməsi ilə bağlı 100-ə yaxın hadisə qeydə alındı. 2005-ci ildə ABŞ-da artıq 220 belə hal qeydə alındı, 2010-cu ildə – 2836. Yəni, beş il ərzində hava limanlarında lazer hücumlarının sayı 10 dəfədən çox artdı. 2010-cu ilin altı ayı ərzində Rusiyada sərnişin təyyarəsi pilotlarını eniş zamanı lazer şüası ilə kor etmək üçün beş cəhd qeydə alındı. Lazer hücumlarının sayının sürətlə artması tendensiyası var. Bu, mediada panik nəşrlərin dalğasına səbəb oldu. Lakin ictimai qəzəb dalğası nəticə vermədi. Bu fenomenin təhlükəsi hər il artır, çünki xuliqanlar tərəfindən yönəldilmiş lazer şüalarının gücü durmadan artır, mülki lazer cihazları isə ictimaiyyətə açıq və nisbətən ucuz qalır. Artıq bəzi şirkətlər bu müdaxiləyə qarşı inqilabi vasitələr işləyib-hazırladıqlarını elan edirlər. Məqalədə bu məsələnin mülki aviasiyada hansı təhlükəsizlik anlayışının tərkib hissəsi olması araşdırılır. Kütləvi informasiya vasitələrində, internet saytlarında, beynəlxalq normativ-hüquqi sənədlərdə və hətta elmi jurnalların səhifələrində bu məsələ uçuşların təhlükəsizliyinin tərkib hissəsi kimi təqdim edilir. Hesab edirik ki, bu yanlış yanaşmadır. Məqalədə pilotların lazer şüaları ilə kor edilməsi mülki aviasiyanın fəaliyyətinə qanunsuz müdaxilə aktı kimi qiymətləndirilir və bu məsələnin aviasiya təhlükəsizliyi məsələsi olduğunun əsaslandırılmasına cəhd edilir.
Müəllif :
Nağıyev N.T., Əhmədov H.Ə.
Nəşr tarixi : 2025
