Mәqalәdә qәdim vә orta әsrlәrdә hüquq elminin formalaşması vә inkişaf tarixi öyrәnilmişdir. Hüquq elminin tәşәkkülündә mühüm rola malik olan qanunvericilik külliyyatları, ali hakimiyyәt orqanlarının hüquqi aktları, hәmçinin görkәmli mütәfәkkirlәrin cәmiyyәt, dövlәt vә hüquq haqqında ideya vә düşüncәlәri zәngin elmi-nәzәri mәnbә kimi tәdqiqata cәlb edilmişdir. Qeyd etmәk lazımdır ki, tәkcә yazılı qanun külliyyatları deyil, hәlә qәdim dövrlәrdәn baş layaraq hakimiyyәt rәmzlәri, hәmçinin dövlәtin qüdrәtini, әdalәtli idarәçiliyi, hökmdarın vә qanunların gücünü simvolizә edәn realstik tәs virlәr vә s. maddi nümunәlәr, mәhz hüququn elminin öyrәnilmәsindә unikal elmi mәnbә rolunda çıxış edirlәr. Qanunvericlik aktlarınınhüquqi tәbiәti vә mahiyyәti isә, hüquq elminin nәzәri mәsәlәlәrinin öyrәnilmәsindә әhәmiyyәtli rola malikdir.
Müəllif :
Rahib Əkbәrov
Nəşr tarixi : 2022
Ölkәmizdә qadınların hüquq vә azadlıqlarının müdafiәsinin güclәndirilmәsi sahәsindә mәqsәdyönlü vә sistemli şәkildә hәyata keçirilәn tәdbirlәr müstәsna әhәmiyyәt kәsb edir. Bu baxımdan, qadın hüquqlarını xarakterizә edәn xüsusiyyәtlәrin öyrәnilmәsi aktualdır. Bu sәbәbdәn dә bu gün qadınla kişi arasındakı fәrqlәrin genetik, bioloji, fizioloji vә hüquqi kontekstdә öyrәnilmәsi, qadınlara mәxsus hüquqlar kompleksinin dәqiq müәyyәnlәşdirilmәsi böyük әhәmiyyәt kәsb edir.Mәqalәdә әn son elmi metod vә metodologiyaların tәtbiqi ilә qadınlara insan kateqoriyası kimi yeni konsepsiyası verilmişdir vә onların sosial rolu göstәrilmişdir. Bu sәbәbdәn qadın cinsinin fәrdiliyinә, qadınların hüquq vә azadlıqlarına dair beynәlxalq standartların müәyyәn edilmәsi, habelә dövlәtin daxili hüquq sistemindә tәsbit edilmәsi son dәrәcә vacibdir. Mәqalәdә qadınları kompleks şәkildә sәciyyәlәndirәn xüsusiyyәtlәr araşdırılmış vә bu mәsәlәyә baxılması üçün yeni üsullar tәtbiq edilmiş, qadın cinayәtlәrinin statistikası verilmişdir
Müəllif :
Sәidә Hәsәnzadә
Nəşr tarixi : 2022
Qloballaşan dünyada sürәtlә artan kiber cinayәtkarlıqla mübarizә sahәsindә ölkәmizdә ardıcıl vә sistemli tәdbirlәr hәyata keçirilmәkdәdir. Bu sahәdә informasiya tәhlükәsizliyinin etibarlı müdafiәsinin tәmin edilmәsi, ölkәmizin geopolitik cәhәtdәn mürәkkәb bir regionda yerlәşmәsi, tәbii ehtiyatlarının vә enerji resurslarının bolluğu, habelә Dağlıq Qarabağ münaqişәsinә әdalәtsiz olaraq cәlb edilmәsi kontekstindә, faktiki surәtdә müharibә vәziyyәtindә olması ilә әlaqәdar olaraq, son dәrәcә aktual mahiyyәt daşıyır. Statistik mәlumatlar ölkәmizdә kibercinayәtkarlığın ildәn-ilә artmasını vә genişlәnmәsini tәsdiq edir. Buna görә dә informasiya tәhlükәsizliyinin etibarlı müdafiәsinin hüquqi әsaslarının daha da tәkmillәşdirilmәsinә, inzibati vә cinayәt hüquqi vasitәlәrdәn istifadә etmәklә onun müdafiәsinә diqqәtin artırılmasına vә belә kriminal әmәllәrlә mübarizә mexanizmlәrinin tәkmillәşdirilmәsinә zәrurәt vardır. Mәqalәdә bu mәsәlәnin hüquqi aspektlәri tәhlil edilir vә informasiya tәhlükәsizliyinin etibarlı şәkildә müdafiә olunmasını tәmin edәn normaların vә vasitәlәrin tәkmillәşdirilmәsinә dair fikir vә mülahizәlәr irәli sürülür.
Müəllif :
Bәhram Zahidov, Üzeyir Hәsәnzadә
Nəşr tarixi : 2022
Mәqalәdә mәnzil hüququ insanın normal yaşayışını tәmin edәn әsas insan hüququ kimi nәzәrdәn keçirilir vә mәnzil-hüquq münasibәtlәrinin hüquqi tәbiәti, mәnzil hüququnun anlayışı vә mahiyyәti beynәlxalq hüquqi sәnәdlәr vә hüquq әdәbiyyatı әsasında tәhlil edilir. Hәmçinin mәqalәdә mәnzilhüquq münasibәtlәrinin, o cümlәdәn mәnzildәn istifadә hüququnun normativ tәnzimlәnmәsi istiqamәtindә hәyata keçirilәn kompleks inzibati-hüquqi tәdbirlәr sadalanmaqla yanaşı, mәnzildәn istifadә hüququnun
Müəllif :
Şәhriyar Əliyev, Solmaz Əzimli, Zaur Bәndәliyev
Nəşr tarixi : 2022
Dövlәtin әsas әlamәtlәrindәn biri kimi әhali (population) çıxış etmәkdәdir. Bir dövlәtin qurucu әlamәti olaraq әhalinin sahib olması gәrәkәn özәlliklәrin başında sürәklilik gәlmәkdәdir. Dövlәtin siyasi sәhnәdәn getmәsi, ölmәsi üçün onun ya әhalisinin yox edilmәsi, ya da әrazisinin tәbii-geoloji dәyişikliyә mәruz qalmaqla yaşayışın sürdürülmәsinin mümkün olmaması halında ola bilәr. Əhalinin mәhv edilmәsi ilә digәr element-hakimiyyәt dә itmiş olur. Ona görә dә, dövlәtin әhali әlamәti dövlәtin davamlılığı üçün daha müәyyәnedicidir. XX әsrin әvvәllәrindә tәsis edilәn AXC özünün formasını (mövcudluğunu) itirsә dә beynәlxalq hüquq subyektliyini itirmәmişdir. Qanunsuz anneksiya dövründә dövlәtin suverenliyi Azәrbaycan xalqında (onun elm mәrkәzlәrindә), o cümlәdәn onun adından çıxış etmәk haqqı qazanmış mәcburi mühacirәtdә olan hökumәtindә qalmışdır. Dövlәt müstәqilliyinin bәrpası ilә Azәrbaycan Respublikası AXC-nin malik olduğu beynәlxalq hüquq subyektliyini dә әhalisi (xalqı) vasitәsilә yenidәn tәmin etmişdir.
Müəllif :
Saftar Rәhimli
Nəşr tarixi : 2022
Demokratik-hüquqi cәmiyyәtlәrdә hakimiyyәtlәr bölgüsünün düzgün tәtbiqi vә hәyata keçirilmәsi olduqca әhәmiyyәtli mәsәlәlәrdәn biri hesab olunur. Bu baxımdan, mütәxәsislәr, haqlı olaraq, çәkişmә prinsipinin gözlәnilmәsini, tәrәflәrin (ittihamın vә müdafiәnin) bәrabәr statusunun tәmin olunmasını , onlar üçün bәrabәr şәraitin yaradılmasını, mәhkәmәlәrdә әdalәtin müәyyәn olunması sahәsindә mühim vasitәlәrdәn biri olduğunu qeyd edirlәr. Bu, eyni zamanda , cinayәt işlәri üzrә hökmlәrin әdalәtliliyini vә obyektivliyini, tәqsirli şәxslәrin layiqincә cәzalandırılmasını tәmin edәn amil kimi dә dәyәrli hesab olunur. Hüquq elmlәri üzrә fәlsәfә doktoru X.R.Vәliyevin uzun illәr apardığı tәdqiqatlar müvafiq ümumilәşdirmәlәr, sosioloji sorğular vә tәhlillәr nәticәsindә “Dövlәt ittihamının müdafiә edilmәsinin müasir problemlәri ” adlı iki cildliyinin,“Cinayәt prosesindә ittiham”, “ Cinayәt mühakimә icraatında zәrәrşәkmiş şәxs”, “Cinayәt prosesindә mülki iddia” kimi monoqrafiyaların oxuculara tәqdim edilmәsi milli hüquq elmimizdә mühüm hadisә kimi qiymәtlәndirilә bilәr. Problemlә bağlı müәllifin çoxsaylı tәkliflәrinin, qanun layihәlәrinin mәtnlәrinin oxuculara tәqdim olunması, tәcrübi baxımdan reallaşarsa, heç şübhәsiz, bütün bunlar cinayәt mühakimә icraatının müasir problemlәrinin hәllinә dәyәrli tövhәlәr verә bilәr. Mәqalә monoqrafiyaların tәhlil olunmasına, sәciyyәvi cәhәtlәrinin şәrh edilmәsinә, müsbәt mәziyyәtlәrin qiymәtlәn dirilmәsinә hәsr edilmәklә oxucuların marağına sәbәb olacaqdır.
Müəllif :
Bәhram Zahidov, Üzeyir Hәsәnzadә
Nəşr tarixi : 2022
The article examines the regulation of international economic activity in the context of human rights. The activity of transnational corporations as one of the major actors of international economic relations is studied from the point of view of their observance of international law on protection and promotion of human rights and national law acts concerning different aspects of human rights including labor law. This research is aimed at pointing out the difficulties caused by the activity of transnational corporations due to their ability to have economic subjectivity in different countries. The national law of the USA is examined as an example of regulation of their activities from the point of view of providing human rights.
Müəllif :
Chiragli M.A.
Nəşr tarixi : 2021
Məqalədə Konstitusiya Məhkəməsinin cinayət hüququ sahəsindəki şərhetmə təcrübəsi nəzərdən keçirilir. Cinayət-hüquq normalarının şərhinə həsr edilən Konstitusiya Məhkəmənin son qərarlarının təhlili nəticəsində belə bir qənaətə gəlinir ki, sözügedən aktlar hüquqi tənzimlənmə mexanizmində mühüm rol oynayır. Belə ki, həmin qərarlar bilavasitə bu cür normaların məzmunu və Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının müddəaları nəzərə alınmaqla onların tətbiqi qaydalarını müəyyən edir.
Müəllif :
Könül Qurbanova
Nəşr tarixi : 2021
Məqalədə müəllif tərəfindən qeyd edilir ki, mənimsəmə və yа isrаfеtmə yоlu ilə tаlаmа əməlinin ağırlaşdırıcı əlаməti kimi təkrаrlıq cinаyət-hüquq institutunun növlərindən biridir. Həmin növlər cinаyət qаnunvеriciliyinin Ümumi hissəsində nəzərdə tutulur. Аzərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin Хüsusi hissəsinin mаddələrində nəzərdə tutulmuş cinаyətlərdən hər hаnsı birinin yеnidən törədilməsi həmin əməlin təkrаr törədilməsi sаyılır və cinаyət qаnunvеriciliyində, о cümlədən cinаyət hüququ еlmində bu, cinаyətlərin təkrаrlığı аdlаndırılır. Adıçəkilən Cinayət Məcəlləsinin 16-cı mаddəsinə uyğun оlаrаq, bu Məcəllənin еyni bir mаddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinаyətin iki dəfə və yа iki dəfədən çох törədilməsi cinаyətin təkrаr törədilməsi hеsаb еdilir.
Müəllif :
Habil Qurbanov
Nəşr tarixi : 2021
Məqalədə müəlliflər tərəfindən müasir dövrdə vətəndaş cəmiyyətində sosial hüquqların həyata keçirilməsi tədbirlərinin hüquqi təbiəti, tibbi-psixoloji mahiyyəti, fəlsəfi-hüquqi aspektləri və s.məsələlər nəzərdən keçirilir. Sosial hüquqlar anlayişı iki mənada işlədilir: subyektiv mənada, obyektiv mənada. Subyektiv mənada sosial hüquqlar dedikdə vətəndaşların qanunvericilik aktları əsasında malik olduqları potensial sosial-hüquqi imkanlar başa düşülür. Obyektiv mənada sosial hüquq dedikdə isə əhalinin sosial təminatı və sosial müdafiəsi, vətəndaşların sosial hüquqlarının həyata keçirilməsi, şəxslərin həyat səviyyəsinin yüksəldilməsi, sağlamlığın qorunması, sosial tərəfdaşlıq, sosial dialoq və digər sosial məsələlərlə əlaqədar yaranan ictimai münasibətləri tənzimləyən hüquq normalarının məcmusu ehtiva olunur.
Müəllif :
Etibar Əliyev, Sakit Hüseynov, Aynurə Əliyeva, Fatimə Hüseynova, Araz Kərimov, Nadir Adilov
Nəşr tarixi : 2021
