Məqalədə dənizlə beynəlxalq yükdaşımaların xüsusiyyətləri və hüquqi tənzimlənməsi ilə bağlı məsələlər tədqiq olunmuşdur. Hazırda ən çox mübahisəli məsələlər beynəlxalq dəniz nəqliyyatının həyata keçirilməsində yaranır. Bu, beynəlxalq gəmiçilik sahəsində hüquqi münasibətlərin çox müxtəlif olması, habelə fərdi hüquqi münasibətlərin qanunvericiliklə tənzimlənməsi mənbələrinin özünəməxsus təbiəti ilə əlaqədardır Bu gün beynəlxalq dəniz yük daşımalarının hüquqi tənzimlənməsi dörd sənədə əsaslanır: bunlar Haaqa Qaydaları, Haaqa-Visbi Qaydaları, Hamburq Qaydaları və Rotterdam Qaydalarıdır. Rotterdam Qaydaları qəbul edilənə qədər Haaqa Qaydalarının dəyişdirilmiş variantı olan Haaqa-Visbi Qaydaları qüvvədə olan əsas hüquqi akt idi, Hamburq Qaydaları isə müqayisəli mütərəqqi olmasına baxmayaraq geniş istifadə olunmurdu.
Müəllif :
Vüsal Aslanov - doktorant, Bakı Dövlət Universiteti
Nəşr tarixi : 2022
Dövlətlərin ərazi bütövlüyünün zorakı yollarla parçalanması cəhdləri qloballaşma dövründə beynəlxalq sülh və təhlükəsizlik üçün ən başlıca təhdidlərdən biridir. Sözügedən fenomen beynəlxalq təhlükəsizlik hüququnda “ərazi separatçılığı” adlanır. Azərbaycan Respublikası bu təhdidlə üzləşən dünya dövlətlərindən biridir. Sözügedən təhdidlə mübarizənin ən optimal yol və variantları, heç şübhəsiz ki, beynəlxalq hüququn prinsip və normalarında əksini tapmışdır. Bu səbəbdən, giriş, iki hissə və nəticədən ibarət hazırkı məqalə ərazi separatçılığı fenomeninə, ərazi separatçılığının ən “parlaq” nümunələrindən biri Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə və həmin münaqişənin həlli istiqamətində atılmış addımlara, xüsusilə də 44 günlük müharibəyə və onun beynəlxalq hüquqi əsaslarına həsr edilmişdir.
Müəllif :
Ramin Əliyev - Gəncə Dövlət Universiteti
Nəşr tarixi : 2022
В статье рассматриваются вопросы ответственности за обеспечение прав человека вследствие деоккупации азербайджанских территорий, находившихся под армянской оккупацией. Анализируются правовые основы ответственности за реализацию положений Европейской Конвенции о защите прав человека и основных свобод 1950 года в свете совместного трехстороннего Заявления от 9/10 ноября 2020 года. Определяются зоны ответственности сторон Заявления и обосновывается позиция автора касательно правовых оснований для обращения в Европейский суд по правам человека. Исследуются перспективы послевоенного миростроительства.
Müəllif :
Тургай Гусейнов - доктор юридических наук, доцент кафедры международного частного права и европейского права Бакинского государственного университета
Nəşr tarixi : 2022
Məqalədə göstərilir ki, müasir tibbdə tibbi genetikanın bir çox üsullarından istifadə olunur. Geneoloji təhlil, test, redaktə, skrininq, genetik terapiya, klonlaşdırma və genetik passport cəmiyyətdə birmənalı qarşılanmır. Belə ki, bu cür proseslərin aparılması birbaşa dövlətlərin və insanların populyasiyası və genofonduna təsir edir. Bu üsulların hər birinin tətbiqi həm mənəvietik, həm də hüquqi problemlərin yaradılmasına yol açır. Beynəlxalq qanunvericiliklə məsələlərin yalnız bir hissəsinin tənzimlənməsi digər hüquqi dilemmaların açıq qalması səbəbi kimi qeyd edilir.
Müəllif :
Pərvinə İsmayılova - doktorant, Bakı Dövlət Universiteti
Nəşr tarixi : 2022
Məqalədə əlilliyi olan şəxslərin hüquqları sahəsində əsas beynəlxalq müqavilə hesab olunan BMT-nin “Əlilliyi olan şəxslərin hüquqları haqqında” Konvensiyasına əsasən hazırlanaraq qəbul olunmuş, sahəvi qanunvericilik aktı və hüquqi tənzimetmə vasitəsi olan eyni adlı qanun, habelə mövcud milli qanunvericilik aktlarının təkmilləşdirilərək həmin beynəlxalq sənədə uyğunlaşdırılması ilə bağlı irəli sürülən bəzi təkliflər barədə qısa məlumat verilir.
Müəllif :
Səbinə Əliyeva - hüquq üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman)
Nəşr tarixi : 2022
Məqalə terrorizmin tarixi inkişafından bəhs edir. Xüsusilə müasir dövrdə terrorizmin inkişaf tendensiyalarına toxunulub. 21-ci əsrdə terror təşkilatlarının istifadə etdiyi bir sıra üsul və üsullara diqqət çəkilir. Məqalə terrorizmin təsir üsullarını qruplaşdırır. Müasir şəraitdə terrorizmin separatizm, mütəşəkkil cinayətkarlıq, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi, silah və insanlarla sıx əlaqəsinə diqqət yetirilir. Siyasi, milli və dini terrorizm təhlil edilir. Dövlət və beynəlxalq terrorizmin təzahürləri araşdırılır. Bu sahədə tədqiqatçıların fikirləri ilə bağlı fikirlər səsləndirilir. Ölkəmizdə qanunvericilik bazasına da diqqət yetirilir. Sonda müvafiq nəticələr çıxarılır.
Müəllif :
Hafiz Musayev - hüquq üzrə fəlsəfə doktoru
Nəşr tarixi : 2022
Məqalədə sahibkarlıq fəaliyyəti subyektlərinin korporativ sosial məsuliyyətinin əlamətləri təhlil edilmişdir. Məsuliyyət anlayışının sahibkarın son dərəcə sosial məsuliyyətli olmasını nəzərdə tutan sosial əsaslandırmalar çərçivəsindən çıxaraq sahibkarlıq fəaliyyəti subyektlərinin məsuliyyətini müəyyənləşdirməyə imkan verən vasitə olduğu göstərilmişdir. Vurğulanmışdır ki, korporativ sosial məsuliyyət əməkdaşlarla münasibətlərdə idarəetmə strategiyası qismində istifadə olunaraq, şirkətlə əməkdaşlar arasında münasibətlərin möhkəmlənməsinə zəmin yarada bilər.
Müəllif :
Nigar Hacızadə - Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının doktorantı
Nəşr tarixi : 2022
Hal-hazırda əksər dövlətlərin qanunvericiliyi informasiya texnologiyaları sahəsindəki pozuntuların qiymətləndirilməsinə vahid yanaşmanın olmaması ilə xarakterizə olunur. Bundan əlavə, elmi-texniki tərəqqinin nailiyyətlərinin tətbiqi və istifadəsini tənzimləyən qanunvericiliyin mükəmməl olmaması, texnoloji tərəqqinin müxtəlif aspektlərinin hüquqi tənzimlənməsinə yanaşmalarda tənzimləyici bazanın bölünməsi ümumi hüquqi problem olaraq qalmaqda davam edir. Bu da informasiya hüquq pozuntularının artmasına və bir çox hallarda latent qalmasına gətirib çıxarır. Məqalədə informasiya-hüquq pozuntuları və informasiya-hüquqi məsuliyyətlə bağlı problemlərin hüquqi və təcrübi aspektdən təhlili aparılmış, təklif və tövsiyələr irəli sürülmüşdür.
Müəllif :
Hüseyn Əlizadə - Baku Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsinin İnsan hüquqları və informasiya hüququ UNESCO kafedrasının doktorantı
Nəşr tarixi : 2022
Platon fəlsəfəsində daha çox təhlil olunan mövzulardan biri də ideal dövlət və təbii hüquqdur. İdeal dövlətin təbii hüquqla əlaqəsi, etik xüsusiyyətləri, oxşar və fərqli cəhələri onun fəlsəfəsinin əsasını təşkil edir. Platonun vəsf etdiyi ideal dövlət təkcə ictimai-siyasi rifahı deyil, həm də mənəvi-ruhi rahatlığı ifadə edir. Onun nəzərində ideal dövlətdə ruhi rahatlıq və sağlamlıq o zaman mümkündür ki, yuxarı təbəqə aşağı təbəqəyə diqqət etməklə yanaşı, həm də ona layiqli rəhbər olsun. Belə olan halda dövlət etik dəyərlərə - ədalətə əsaslanacaq və ideal dövlət mütləq şəkildə ədalətin təzahürü olacaqdır; ən yaxşı qanun və ideal dövlət qüsuru və çatışmazlığı az olan qanun və dövlətdir. Qeyd olunması zəruridir ki, Platon təbii qanunu “təbii ədalət” adlandıraraq bunu ideal dövlətdə qanuni və siyasi ədalətin təməli hesab etmişdir. Hazırki tədqiqatda Platon fəlsəfəsinə istinad edərək ideal dövlətin əsas prinsipləri, ideal dövlətdə təbii hüquq və ictimai-siyasi funksiya, ideal dövlət və ədalət prinsiplərinin nisbəti, oxşar və fərqli cəhətləri, həmçinin ideal dövlətdə iqtisadi ədalət və digər mövzular tədqiqtatın əsasını təşkil edir.
Müəllif :
Əntiqə Paşayeva - fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, AMEA Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun “Heydər Əliyevin siyasi irsi və azərbaycançılıq fəlsəfəsi” şöbəsinin aparıcı elmi işçisi
Nəşr tarixi : 2022
Məqalədə yaxşı idarəetmə hüququ əsasında dövlət idarəçiliyinin və qanunvericiliyinin təkmilləşdirilməsi yolları hüquq ədəbiyyatında mövcud fikir müxtəlifliyi, beynəlxalq hüquq normaları və milli qanunvericilik, o cümlədən beynəlxalq və milli praktika əsasında ətraflı təhlil edilir. Qeyd edilir ki, yaxşı idarəetmə hüququ əsasında dövlət idarəçiliyinin və qanunvericiliyinin təkmilləşdirilməsi yolları və xüsusiyyətləri dövlətdən dövlətə fərqli olsa da, ümumi başlanğıclar eynidir. Bu ümumi başlanğıclar isə yaxşı idarəetmə hüququnun özünün təbiətindən irəli gəlir. Azərbaycan Respublikası praktikasında bu istiqamətdə beynəlxalq və milli səviyyədə kifayət qədər işlər görülmüşdür və bu hakimiyyətin bütün sferalarını əhatə etmişdir. Mövcud problemlərin həlli istiqamətində isə dövlətimiz tərəfindən beynəlxalq qurumlarla aparılan danışıqlar isə yüksək qiymətləndirilməlidir.
Müəllif :
Ləman Abbaslı - Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsinin “İnsan hüquqları və informasiya hüququ” UNESCO kafedrasının doktorantı
Nəşr tarixi : 2022