Internationally, the EU is a key actor, shaping agreements like the Paris Agreement, the Convention on Biological Diversity, and the Sendai Framework for Disaster Risk Reduction. It has ratified numerous multilateral treaties addressing issues such as ozone depletion, hazardous chemicals, and transboundary pollution. The EU’s monitoring mechanisms include the European Environment Agency, Copernicus satellite data, and the Environmental Implementation Review. These tools ensure progress towards sustainability and assess compliance with laws like the Environmental Liability Directive. The EU's leadership in addressing the interconnected crises of climate change, biodiversity loss, and pollution highlights its commitment to a sustainable future, emphasizing international cooperation and the integration of environmental values into policymaking.
Müəllif :
Mehtiyev N.H., Əliyeva R.Z.
Nəşr tarixi : 2024
Müasir dövrdə genetik məlumatların toplanması, saxlanması və istifadəsi hüquq sisteminin qarşısına yeni və mürəkkəb suallar çıxarır. Biotibbi tədqiqat mərkəzləri və birbaşa istehlakçıya yönəlmiş DNT test şirkətləri milyonlarla insanın genetik məlumatını toplayır və emal edir. Lakin ən ciddi məsələ bu məlumatların kim tərəfindən, hansı məqsədlərlə və nə qədər müddət ərzində istifadə olunmasıdır. Məhz burada hüququn əsas vəzifəsi texnologiyanın imkanları ilə insan hüquqlarının sərhədləri arasında balans yaratmaq olur. Məqalədə genetik məlumatların cinayət mühakiməsində istifadəsi üzrə beynəlxalq tənzimləmə və AİHM təcrübəsi təhlil edilərək Azərbaycan qanunvericiliyinin təkmilləşdirilməsi üçün təkliflər irəli sürülür.
Müəllif :
Məhin Əkbərova
Nəşr tarixi : 2025
Rəqəmsal texnologiyaların sürətlə inkişaf etdiyi dövrdə ağıllı müqavilələrin hüquqi tənzimlənməsi və praktiki tətbiqi məsələləri aktuallıq kəsb edir. Kod vasitəsilə avtomatik icra olunan bu müqavilələrin dəyişməzliyi, Oracle-lardan asılılığı və tərəflərin identifikasiyası kimi xüsusiyyətləri ənənəvi müqavilə hüququ ilə müəyyən ziddiyyətlər yaradır. Məqalə müqayisəli təhlil əsasında ABŞ, Avropa İttifaqı və Rusiya təcrübələrini nəzərdən keçirməklə ağıllı müqavilələrin Azərbaycan qanunvericiliyinə inteqrasiyası zamanı meydana çıxa biləcək ziddiyyətləri vurğulayır. Tədqiqat ağıllı müqavilələri Azərbaycan mülki qanunvericiliyi kontekstində təhlil etməklə, müqavilənin şərtlərinin dəyişdirilməsi, həmçinin təfsiri üçün ənənəvi mexanizmlərin tətbiq imkanlarını analiz edir.
Müəllif :
Fidan Hüseynova
Nəşr tarixi : 2025
This article examines the European Court of Human Rights’ (ECtHR) landmark judgment in Opuz v. Turkey (2009), which recognised domestic violence as a form of gender-based discrimination under Article 14 of the European Convention on Human Rights. The study explores the case through the lens of feminist legal theory, focusing particularly on the perspectives of Dianne Otto and Alexandra Timmer. By analysing the Court’s reasoning and its interpretation of state responsibility, the article aims to evaluate how Opuz contributed to the development of gender equality within international human rights law. The analysis also identifies the conceptual and doctrinal challenges that limit the Court’s approach and suggests directions for advancing a more transformative understanding of equality in future jurisprudence.
Müəllif :
Zubeyir Baghirzade
Nəşr tarixi : 2025
Bu məqalə Avstriya, İtaliya, Yaponiya, Avstraliya və ABŞ-nin mədəni irsin aid edilməsi (atribusiyası) üzrə hüquqi çərçivələrini müqayisəli şəkildə araşdırır. Məqalədə atribusiya prosesinin meyarları ictimaiyyətə açıqlıq dərəcəsinə görə açıq və ya qapalı sistemlər olaraq təsnifatlaşdırılır. Araşdırma göstərir ki, atribusiyanın şəffaf və ictimaiyyətə açıq olduğu yurisdiksiyalarda meyarlar daha dar və konkret, qapalı prosedurların üstünlük təşkil etdiyi ölkələrdə isə meyarlar daha geniş və təfsirə açıq olur. Mədəni irsin düzgün qurulmuş atribusiya sistemi yeni dəyərləri mədəni irs anlayışında əhatə edəcək qədər elastik olmalı, lakin hüquqi müəyyənliyi və hər hansı bir xalqın və ya millətin mədəniyyətinin təməl dəyərlərini də zəiflətməməlidir. Məqalədə həmçinin Azərbaycan Respublikası kimi atribusiya meyarlarını hələ tam formalaşdırmamış ölkələr üçün dövlətin mədəniyyət siyasəti və mövcud institusional resurslarından asılı olaraq, atribusiya prosesinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində tövsiyələr irəli sürülür.
Müəllif :
Elnur Kərimov & Mədinə Əliyeva & İnci Möylamlı
Nəşr tarixi : 2025
Climate-induced sea-level rise poses an unprecedented challenge to the fundamental structure of the law of the sea, particularly regarding the legal status of baselines. The debate between “ambulatory” baselines that shift with changing coastlines and “fixed” baselines that remain static despite physical alterations has emerged as a critical legal question with implications for small island developing states. As coastal recession threatens the location of maritime zones, the international community has faced an urgent need to clarify a legally valid route between the polarised stances. This Article employs the Vienna Convention on the Law of Treaties interpretative framework to conduct an analysis of Article 5 of the United Nations Convention on the Law of the Sea – the article setting the scene – to determine the favourable approach. Furthermore, after analysing the International Court of Justice's recent Advisory Opinion on Climate Change, this paper accentuates the drawbacks in the evaluation of the Court under the veil of ostensibly evolutionary steps concerning baselines and emphasizes potential routes that would be favored.
Müəllif :
Ayna Abbaszade
Nəşr tarixi : 2025
İnzibati müqavilə anlayışı müasir hüquq sistemlərində, xüsusilə fransız hüququnun təsiri altında formalaşsa da, bu institut müxtəlif ölkələrin qanunvericiliklərində fərqli şəkildə tənzimlənir. Bu hal müqavilə institutunun tarixi baxımdan mülki hüquqdan qaynaqlanması ilə izah edilir. Azərbaycan qanunvericiliyində isə inzibati müqavilə ayrıca hüquqi kateqoriya kimi təsbit edilmədiyindən, beynəlxalq təcrübədəki bu fərqli yanaşmalar onun hüquqi mahiyyətinin və tətbiq çərçivəsinin ölkə kontekstində mübahisəli qalmasına gətirib çıxarır. Bu məqalədə inzibati müqavilənin anlayışı, xarakterik xüsusiyyətləri və hüquqi təbiəti müxtəlif ölkələrin qanunvericiliyi və doktrinal yanaşmaları əsasında təhlil edilmişdir. Onun inzibati akt və mülki-hüquqi müqavilə ilə müqayisəsi aparılmış, məhkəmə aidiyyəti, müvafiq iddia növünün seçilməsi və üçüncü şəxslərin hüquqlarının müdafiəsi kimi məsələlər araşdırılmışdır. Nəticə olaraq, inzibati müqavilələrin hüquqi çərçivəsinin formalaşdırılması üçün normativ və institusional təkliflər irəli sürülmüşdür.
Müəllif :
Nihad Musayev
Nəşr tarixi : 2025
Bu məqalədə muzdlu dəstələr və özəl hərbi şirkətlər cinayət-hüquqi kontekstdən müqayisəli şəkildə təhlil olunur. Xüsusilə vurğulanır ki, Soyuq müharibənin başa çatmasından sonra beynəlxalq münasibətlərdə yeni təhlükəsizlik tələbləri formalaşmağa başlamış, bunun nəticəsində dövlətlərin hərbi resurslarını yalnız ənənəvi ordu strukturları ilə deyil, həm də özəl hərbi xidmət təminatçıları vasitəsilə təmin etməyə yönəlmiş maraqları artmışdır. Bu maraq isə, öz növbəsində, cinayət-hüquqi baxımdan bir sıra boşluqların meydana çıxmasına səbəb olmuşdur. Özəl hərbi şirkətlərin fəaliyyəti və hüquqi statusu ilə bağlı yaranan bu boşluqlar onların muzdlulardan kəskin fərqlənən xüsusiyyətləri ilə daha da mürəkkəbləşir. Belə ki, qadağan edilmiş muzdlu fəaliyyətdən fərqli olaraq özəl hərbi şirkətlər bir çox hallarda dövlətlərlə bağlanmış rəsmi müqavilələr əsasında fəaliyyət göstərir və bu da onların hüquqi statusunun daha da mürəkkəb və mübahisəli xarakter almasına səbəb olur. Belə bir vəziyyət isə bu sahədə ayrıca cinayət-hüquqi tənzimləməyə ehtiyac olduğunu göstərir. Özəl hərbi şirkətlərin fəaliyyət dairəsinin genişliyi, texniki imkanları və beynəlxalq miqyasda fəaliyyət göstərməsi onların klassik muzdlulardan əsaslı şəkildə fərqlənməsinə səbəb olur. Bu fərqlər isə qanunvericilik səviyyəsində ayrıca hüquqi yanaşma tələb edir. Təəssüf ki, yerli hüquqi ədəbiyyatda bu mövzuya hələ də kifayət qədər diqqət yetirilməyib və bu sahədə tədqiqat boşluğu müşahidə olunur. Məqalənin məqsədi yerli ədəbiyyatda baza hazırlamaq üçün bu məqalə cinayət-hüquqi zərurətin ilkin konturlarını müəyyən etməkdir.
Müəllif :
Siyavuş Bağırov
Nəşr tarixi : 2025
Müasir dövrdə insan hüquq və azadlıqlarının qorunması dövlət idarəetməsinin əsas prioritetlərindən biri olmaqla, inzibati orqanlarla vətəndaşlar arasında münasibətlərin hüquqi tənzimlənməsində xüsusi yer tutur. İnzibati orqanların fəaliyyətinin insan hüquq və azadlıqlarına uyğunluğunun təmin edilməsi hüquqi dövlət prinsipinin həyata keçirilməsində, hüquqi ədalət və vətəndaşların dövlətə inamının möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynayır. Bu tədqiqatın məqsədi inzibati münasibətlərdə insan hüquq və azadlıqlarının təminatı mexanizmlərini nəzəri və praktik aspektlərdə araşdırmaq, mövcud hüquqi bazanın təhlilini aparmaq və beynəlxalq standartlarla müqayisəli qiymətləndirmə vasitəsilə bu sahədə yenilikçi həllər təklif etməkdən ibarətdir. Tədqiqatda inzibati orqanların qərarlarının qanuniliyinin təminatı, vətəndaşların hüquqlarının müdafiəsi, inzibati şikayət və nəzarət mexanizmlərinin effektivliyi, həmçinin hüquqi prosedurların şəffaflığı və ədalətliliyi kimi məsələlər diqqət mərkəzindədir. Mövzunun aktuallığı hüquqi demokratik dövlət quruculuğu kontekstində və insan hüquq və azadlıqlarının beynəlxalq standartlarla və milli qanunvericiliklə təmin olunması zərurəti ilə əsaslandırılır. Qeyd etmək lazımdır ki, inzibati icraatın sürətlə rəqəmsallaşması və elektron hökumət mexanizmlərinin geniş tətbiqi insan hüquqlarının müdafiəsində yeni çağırışlar və hüquqi tənzimləmə ehtiyaclarını gündəmə gətirmişdir. Aparılan araşdırmalar nəticəsində inzibati orqanlarla münasibətdə insan hüquq və azadlıqlarının qorunmasında mövcud mexanizmlərin səmərəliliyinin artırılması, normativ-hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsi, habelə vətəndaşların hüquq-mühafizə vasitələrindən istifadəsinin asanlaşdırılması məqsədilə yeni hüquqi institutların yaradılması istiqamətində elmi-praktiki töhfələr verilməsi nəzərdə tutulur. Bu isə, öz növbəsində, hüquqi dövlətin inkişafına, hüquq sisteminin müasirləşdirilməsinə və vətəndaşların hüquqlarının etibarlı müdafiəsinə mühüm töhfə olacaqdır.
Müəllif :
Röya Mirtalıbova
Nəşr tarixi : 2025
Bu məqalədə inzibati məhkəmə icraatında sübutetmə yükünün mahiyyəti və xüsusilə öhdəliyin icrası haqqında iddialarda onun tətbiqi hərtərəfli şəkildə araşdırılır. Müxtəlif doktrinal yanaşmalara istinad etməklə sübutetmə yükünün təriflərini, onun formal və maddi növlərini, “non-liquet” vəziyyətlərində tərəflərin üzərinə düşən mənfi nəticələri şərh edilmiş və beləliklə, bu institutun hüquqi elmdəki nəzəri əsaslarını aydınlaşdırılmışdır. Məqalədə göstərilir ki, mülki və cinayət mübahisələrində sübutetmə yükü daha aydın və sabit qaydalarla müəyyənləşdirilsə də, inzibati mübahisələrdə vəziyyət fərqlidir. Bunun səbəbi tərəflər arasında mövcud olan bərabərsizlik, inzibati orqanların əlində olan sənəd və məlumatlara iddiaçıların çox vaxt çıxış imkanının məhdudluğu, həmçinin məhkəmələrin işin hallarının araşdırılması və sübut toplama səlahiyyətləridir. Öhdəliyin icrası haqqında iddialar bu kontekstdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır, çünki bu iddialar inzibati aktın qəbulundan deyil, inzibati orqanın müəyyən faktiki hərəkətləri həyata keçirməsindən ibarət tələblərlə bağlı olur. Belə bir vəziyyətdə sübutetmə yükünün hansı tərəfin üzərinə düşməsinin müəyyənləşdirilməsi daha mürəkkəb xarakter daşıyır. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsində mübahisələndirmə, məcburetmə və müəyyən hərəkətlərdən çəkinməyə dair iddialarda sübutetmə yükünün bölgüsü müəyyənləşdirilsə də, öhdəliyin icrası haqqında iddialara münasibətdə normativ boşluq mövcuddur. Bu səbəbdən məhkəmə təcrübəsi burada xüsusi rol oynayır və Ali Məhkəmənin qərarlarının təhlili sübutetmə yükünün statik deyil, işin xüsusiyyətlərindən asılı olaraq tərəflər arasında dinamik şəkildə bölüşdürüldüyünü göstərir. Məqalədə, həmçinin müqayisəli hüquqi yanaşmadan istifadə edilərək Almaniya, Fransa və Türkiyə qanunvericilikləri ilə Azərbaycan hüququ arasında paralellər aparılır və inzibati orqanın yalnız inkar mövqeyi tutmaqla sübutetmə yükündən azad edilə bilmədiyi, əksinə, irəli sürdüyü arqumentləri əsaslandırmaq öhdəliyinin mövcud olduğu vurğulanır. İnzibati məhkəmə icraatında sübutetmə yükünün düzgün müəyyənləşdirilməsi həm fərdlərin hüquqlarının qorunması, həm də inzibati ədalət mühakiməsinin obyektiv və effektiv həyata keçirilməsi üçün zəruri şərtdir. Bu baxımdan normativ boşluğun aradan qaldırılması, müxtəlif iddia növləri üzrə sübutetmə yükünün dəqiq qaydalarla müəyyən edilməsi, sübut mübadiləsi mexanizmlərinin tətbiqi təklif olunur. Beləliklə, öhdəliyin icrası haqqında iddialarda sübutetmə yükünün iddiaçı, cavabdeh inzibati orqan və məhkəmə arasında bölüşdürülməsi zərurəti onun dinamik və çevik xarakterini nümayiş etdirir və bu mexanizmin inkişaf etdirilməsi hüquqi dövlət və ədalətli məhkəmə icraatının mühüm təminatlarından biridir.
Müəllif :
Lalə Məmmədli
Nəşr tarixi : 2025
