“Lex Sportiva” - beynəlxalq idman federasiyaları və digər transmilli idman təşkilatları tərəfindən qəbul edilən idman qaydaları və normaları, nizamnamələr, reqlamentlər, kodekslər, standartlar və qərarlar, habelə İdman Arbitraj Məhkəməsinin (Court of Arbitration for Sport - CAS/TAS) qərarları əsasında formalaşan, beynəlxalq idman münasibətlərini tənzimləyən transmilli hüquqi prinsiplər və normalar sistemidir.
Lex Sportiva idman hüququnun mənbələrindən biri hesab edilir. İdman hüququnun əsas mənbələri kimi beynəlxalq müqavilələr və dövlətdaxili hüquq sistemini də qeyd edə bilərik. Bu mənbələr bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqədə olaraq beynəlxalq idman münasibətlərinin hüquqi tənzimlənməsini təmin edir.
Lex Sportivanın formalaşması beynəlxalq idman münasibətlərini tənzimləyən idman qaydalarının transmilli mənbələr əsasında yaradılması, qəbul edilməsi, tətbiqi və hüquqi şərhi, habelə həmin qaydaların milli hüquq sistemlərinə inteqrasiyası və müvafiq normativ-hüquqi aktlarda təsbit olunması ilə səciyyələnən çoxsəviyyəli prosesidir. Bu prosesin əsas iştirakçıları beynəlxalq idman federasiyaları, digər transmilli idman təşkilatları, Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi (BOK), Ümumdünya Antidopinq Agentliyi (WADA) və Beynəlxalq İdman Arbitraj Məhkəməsidir (CAS/TAS).
Beynəlxalq idman federasiyaların və digər transmilli idman təşkilatları bir qayda olaraq, beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatları formasında fəaliyyət göstərir.
Beynəlxalq idman federasiyaları Lex Sportivanın formalaşmasında ilkin normayaratma funksiyasını həyata keçirirlər. Onlar müvafiq idman növü üzrə qaydaların hazırlanması, yarış reqlamentləri, texniki qaydalar, idman növünün təşkili və idarə olunması məqsədilə nizamnamələr, intizam kodeksləri və digər tənzimləyici sənədləri müstəqil şəkildə qəbul edirlər. Bu sənədlərin hazırlanması və təsdiqi, bir qayda olaraq, federasiyanın nizamnaməsində müəyyən edilmiş səlahiyyət bölgüsünə və qərar qəbuletmə prosedurlarına uyğun həyata keçirilir. Müvafiq qaydalar konqres və ya ümumi yığıncaq, icraedici orqanlar, ixtisaslaşmış komitələr və digər səlahiyyətli strukturlar vasitəsilə qəbul edilə bilər. Qaydaların hüquqi təsiri isə onların qəbul edilməsinin əsaslarından, idman növünün fəlsəfi xarakterindən, federasiyanın səlahiyyətlərindən, üzvlük münasibətlərindən və konkret idman münasibətinə və idman hadisələrinə tətbiqindən irəli gəlir.
Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi Olimpiya Xartiyası və digər qərarları vasitəsilə Olimpiya Hərəkatının təşkilati və normativ əsaslarını müəyyən edir.Ümumdünya Antidopinq Agentliyi isə Ümumdünya Antidopinq Məcəlləsinin qəbul edilməsi və beynəlxalq standartlar vasitəsilə antidopinq qaydalarının beynəlxalq səviyyədə uyğunlaşdırılmasına töhfə verir. Beynəlxalq İdman Arbitraj Məhkəməsi “Lex Sportiva”nın inkişafında mühüm rol oynayır. Bununla belə, Lex Sportiva beynəlxalq hüquq sistemindən tamamilə təcrid olunmuş müstəqil hüquqi nizam kimi qiymətləndirilməməlidir. Beynəlxalq müqavilələr və milli qanunvericilik normaları tətbiq olunan idman təşkilatlarının qaydalarının hüquqi qüvvəsi və tətbiqi üçün əhəmiyyətli hüquqi çərçivə yaradır.
Nəticə etibarilə “Lex Sportiva” beynəlxalq idman təşkilatlarının normayaratma fəaliyyəti ilə Beynəlxalq İdman Arbitraj Məhkəməsinin hüquqi şərh və mübahisələrin həlli təcrübəsinin qarşılıqlı təsiri nəticəsində inkişaf edən transmilli hüquqi normalar və prinsiplər sistemi kimi səciyyələndirilə bilər.